Hiçbir faiz artışı, bir petrol tankerini Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye zorlayamaz veya “tehlikeli mayınlı alanı” temizleyemez.
İngiltere Merkez Bankası, son toplantısının tutanaklarında ve yeni verilerinde, büyük resmin -en azından Britanya’da- kimsenin kontrolünde olmadığını defalarca vurguladı.
Ancak, faiz oranlarını sabit tutma kararı etrafındaki müzakerelerde ve tahminlerde önemli bir mesaj vardı.
Faiz indirimleri kesinlikle gündemden kalktı, bir tür faiz artışı büyük olasılıkla gerçekleşecek ve eğer petrol fiyatları Perşembe sabahki 125 dolarlık zirvede yılın geri kalanında da devam ederse, faiz oranlarının bu yıl %5’in üzerine çıkması gerekebilir.
Esasen Banka, Körfez’deki çıkmazın birkaç ay sürmesi halinde hangi sonuçların olası olduğuna dair beklentileri yönetmek için bazı “eğerler” ve “belkiler” hakkında ayrıntı vermeye çalışıyordu.
Ateşkesin ilanından sonra petrol fiyatlarındaki son keskin düşüş, birkaç gün veya hafta içinde bir tür normale dönüş varsayımına dayanıyordu.
‘Zorlu Koşullar’
Benzin pompalarında zaten sıkışan, yaz aylarında gaz ve elektrik fiyatlarında artışla karşı karşıya kalan, gıda fiyatları da yükselen haneler, konut kredisi maliyetlerindeki önemli bir artış hakkında ne düşünmeli?
Bu soruyu İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey’ye sordum.
Şöyle yanıtladı: “Bunlar çok zorlu koşullar. Bu, enerji fiyatlarında büyük bir artış. Bunda şüphe yok.”
“Bu anlamda çok büyük bir şok ve elbette haneler tarafından hissediliyor.”
“Enflasyon herkes için kötü, ancak özellikle en az varlıklı olanlar için daha kötü. Enerji ve gıda gibi kalemler, düşük gelirli kişilerin harcamalarının çok daha büyük bir bölümünü oluşturuyor ve bu nedenle buna çok, çok duyarlı olmalıyız.”
“Yani bu zor bir durum. Bizim işimiz, bu durumdan geçebileceğimiz en iyi yolu çizmek.”
Başkan, geniş bir belirsizlik alanının yanı sıra çeşitli görüşleri de yönetiyor.
Perşembe sabahından öğleden sonraya kadar petrol fiyatının varil başına 10 dolar hareket ettiğine dikkat çekti.
Enerji fiyatlarında ani ve sürekli düşüşlerin olduğu en iyi senaryoda, başkan faiz artışlarından kaçınılabileceğini söylese de, piyasalar ablukaların devam edeceği varsayımıyla Haziran veya Temmuz aylarında bir artış bekliyor.
Her halükarda, piyasalar Merkez Bankası’nı beklemeden uzun vadeli faiz oranlarını yukarı çekiyor.
Bu durum, Banka’nın aylık ödemelerde ortalama 80 sterlinlik bir artışa yol açmasını beklediği sabit vadeli konut kredisi oranlarında zaten görüldü.
Konut kredisi olan hanelerin yarısından fazlası sabit oranlardan çıkacak ve önümüzdeki üç yıl içinde daha yüksek aylık ödemelerle karşılaşması bekleniyor.
Bu durum hükümet için de bir baş ağrısından fazlası. Kriz nedeniyle dünya genelinde etkin hükümet borçlanma oranları yükseliyor. Ve Birleşik Krallık oranları, diğer bazı G7 ülkelerinden daha değişken oldu.
Başkana Birleşik Krallık’ın özel bir sorunu olup olmadığını sordum. Sterlin’in gücünün bu meselenin Birleşik Krallık ile ilgili olmadığını gösterdiğini söyledi.
“Her şey çatışmayla ilgili,” dedi. “Gerçekten de hem çatışmadaki fiili gelişmelerden hem de çatışma hakkında söylenenlerden kaynaklanıyor.”
“Bence Birleşik Krallık ‘primi’ ilginç. Döviz kuru hiç hareket etmiyor.”
“Bu, değerlendirme yaparken baktığım bir şey: ‘Burada özel bir Birleşik Krallık hikayesi var mı? Birleşik Krallık diğer ülkelerden bir şekilde farklı mı?'”
“Döviz kuru, deneyimlerime göre, aslında bunun için hiç de kötü bir gösterge değil ve pek hareket etmedi. Aslında Brexit’ten bu yana içinde bulunduğu bandın üst sınırında işlem görüyor.”
Ekonominin ilk çeyrekte direnç gösterdiğine dair bazı işaretler var. Ancak şimdi, olabilecekler hakkında hüzünlü bir bakış atmak için zaman yok.
Körfez’deki durumun yakında çözüleceğine dair hala bir umut var. Merkez Bankası’ndan gelen mesaj ise, hanelerin ve işletmelerin durumun birkaç ay sürmesi halinde ne olacağını akıllarında tutmaları gerektiğidir.
#BirleşikKrallıkEkonomisi #MerkezBankası #FaizOranları #Enflasyon #PetrolFiyatları #EnerjiKrizi #KonutKredileri #KüreselBelirsizlik #HürmüzBoğazı #EkonomikGörünüm
Leave a Reply