Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD ile İran arasındaki gerilimin küresel enerji ve gıda maliyetlerini artırmasıyla küresel ekonomik büyüme tahminini aşağı çekti.
IMF Salı günü yaptığı açıklamada, küresel ekonominin bu yıl yüzde 3,1 büyümesini beklediğini belirtti. Bu oran, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı savaşa başlamasından önce yayımlanan yüzde 3,3’lük önceki tahmine göre bir yavaşlamayı temsil ediyor.
O zamandan beri İran, petrol ve gaz tedarikleri için kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nı kapatarak ve bölgedeki enerji altyapısına saldırarak misilleme yaptı. Bu gelişmeler, petrol fiyatlarını yükseltti ve petrol ile gaz tedarikini sıkıntıya sokarak, bu ithalatlara en çok bağımlı ülkeleri özellikle sert vurdu.
Yeni rapor ayrıca, ekonominin yüzde 3,4 büyüdüğü geçen yıla göre de bir yavaşlamaya işaret ediyor. IMF, bazı bölgelerin ve ülkelerin diğerlerinden daha sert etkileneceğini vurguladı.
Örneğin, İran’ın görünümü ülke düzeyindeki en büyük revizyonlardan birini gördü; 2026 için başlangıçta öngörülen küçük büyüme tahmini 7,2 puan düşürülerek yüzde 6,1’lik bir daralma tahminiyle sonuçlandı.
IMF ayrıca Suudi Arabistan için GSYİH büyüme tahminlerini yüzde 4,5’ten yüzde 3,1’e düşürdü.
IMF, Dünya Ekonomik Görünümü raporunda, “Orta Doğu’daki mevcut düşmanlıklar, enflasyonla mücadele ile büyümeyi koruma ve artan yaşam maliyetinden etkilenenleri destekleme ile mali tamponları yeniden inşa etme arasında acil politika ikilemleri yaratıyor” dedi.
Baş Ekonomist Pierre-Olivier Gourinchas bir açıklamada, “Bu durum ülkeler arasında son derece dengesiz olacak; çatışma bölgesindeki ülkeleri, emtia ithal eden düşük gelirli ülkeleri ve gelişmekte olan piyasa ekonomilerini en sert şekilde vuracak” ifadelerini kullandı.
Orta Doğu ve Kuzey Afrika için 2026 büyüme tahmini 2,8 puan düşürülerek yüzde 1,1’e çekildi. IMF, Orta Doğu ve Orta Asya için 2026 tahminini 2 puan düşürerek yüzde 1,9’a indirdi.
Bu arada, Euro bölgesinde büyümenin bu yıl yüzde 1,4’ten yüzde 1,1’e yavaşlaması ve Ocak ayında tahmin edilen yüzde 1,3’ün altında kalması bekleniyor.
Düşük tahminler, petrol, gaz ve gübre maliyetlerinin artması ve dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz tedarikinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin yavaşlamasıyla birlikte yayımlandı.
Boston College’da strateji, inovasyon ve teknoloji alanında dekan yardımcısı Aleksandar Tomic, Al Jazeera’ye yaptığı açıklamada, “Bu, bildiğimiz bir şeyin daha teyidi: Orta Doğu’daki savaş, kısa vadede büyüme yörüngesini değiştiriyor ve eğer genişlerse, uzun vadede de değiştirebilir” dedi.
**Enflasyonist Baskılar**
IMF, küresel enflasyonun yüzde 4,4’e yükselmesini beklediğini, bunun Ocak ayındaki tahmininden 0,6 puan daha yüksek olduğunu belirtti.
Gourinchas, fonun, gelişmekte olan piyasalarda daha sıkı finansal koşullar için tipik bir iletim kanalı olduğu için, daha güçlü ABD dolarının gelişmekte olan ekonomilerdeki enflasyon üzerindeki etkisini izlediğini söyledi.
IMF, ABD’nin bu yılki büyüme görünümünü Ocak ayına göre sadece onda bir puan düşürerek yüzde 2,3’e indirdi.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki sürekli gerilimlerin önümüzdeki aylarda enflasyonist baskıları kötüleştirebileceğini savundu.
American University’de uluslararası işletme profesörü Babak Hafezi, Al Jazeera’ye verdiği demeçte, “Petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık sürekli artış [varil başına], GSYİH büyümesinde yaklaşık yüzde 0,4’lük bir düşüş beklemeliyiz. Bu da, ortalama fiyatın üzerinde sürekli 60 dolarlık bir artışın ABD’yi kesinlikle resesyon bölgesine sokacağı anlamına geliyor” dedi.
Günlük benzin fiyatlarını takip eden Amerikan Otomobil Birliği’ne göre, ABD’de benzin fiyatları yükselmeye devam etti; bir galon (3,78 litre) ortalama fiyatı, ABD ve İsrail’in İran’a saldırdığı 28 Şubat’taki 2,98 dolardan 4,11 dolara çıktı.
Ancak petrol fiyatları üzerindeki baskılar hafifleyebilir. İran’ın savaşı sona erdirmek için ABD ile görüşmelere devam edeceği umutlarıyla petrol fiyatları Salı günü düştü.
Brent ham petrol vadeli işlemleri yüzde 4,37 düşüşle varil başına 95,02 dolara geriledi. Batı Teksas ham petrolü ise 7,27 dolar veya yüzde 7,32 düşüşle 91,84 dolara indi. Ancak bu fiyatlar, İran savaşı öncesi seviyelerden hala çok daha yüksek.
#IMFGüçlümeTahmini #KüreselEkonomi #HürmüzBoğazı #ABDİranGerilimi #PetrolFiyatları #Enflasyon #OrtaDoğuÇatışması #EnerjiPiyasaları #EkonomikBüyüme #JeopolitikRiskler
Leave a Reply