LSEG ve Kpler’den alınan denizcilik verilerine göre, Salı günü en az üç tanker Hürmüz Boğazı üzerinden Körfez’e giriş yaptı.
Panama bandıralı Peace Gulf adlı gemi, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) tüm gemilere talimat verdiği, İran karasularındaki Larak ve Hürmüz adaları arasındaki yeni rotayı kullanarak Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Hamriyah limanına doğru ilerliyor.
Daha önce, ABD yaptırımlarına tabi olan Rich Starry ve Elpis adlı iki tanker de bu stratejik dar su yolundan geçmişti. Boğazdan geçen bu üç gemi İran limanlarına gitmediği için, Pazartesi günü yürürlüğe giren ABD ablukasından etkilenmedi.
**ABD’nin İran limanlarına deniz ablukası**
Pazartesi günü, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Trump’ın başkanlık emri doğrultusunda, İran limanlarına giden ve gelen deniz trafiğine yönelik ablukayı Doğu Saati ile 10:00’da (GMT 14:00) uygulamaya başladığını duyurdu.
CENTCOM, ablukanın “Arap Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki tüm İran limanları dahil olmak üzere, İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya çıkan tüm ulusların gemileri için geçerli olacağını” belirtti.
Tahran, komşu Körfez ülkelerindeki limanları hedef alarak misilleme yapabileceği konusunda uyarıda bulundu.
İran, 28 Şubat’taki ABD-İsrail saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’nı çoğu uluslararası deniz taşımacılığına fiilen kapatmıştı.
Washington ve Tahran, dünyanın en kritik enerji geçiş noktasında seyreden gemilere çelişkili talimatlar vererek küresel denizcilikte kafa karışıklığını artırdı.
**Hürmüz’den alternatif rota**
Savaştan önce gemiler, dünyanın petrol ve gaz sevkiyatının beşte birini taşıyan bu yoğun su yolunda bölünmüş bir otoyol gibi işleyen iki özel şerit kullanıyordu. Bir 3,2 km’lik (2 mil) şerit gelen trafiği taşırken, 3,2 km’lik bir tampon bölge ile ayrılmış, hemen altında da aynı uzunlukta bir giden trafik şeridi bulunuyordu.
2 Mart’ta, IRGC başkomutanının kıdemli danışmanı Ebrahim Jabari, boğazın “kapalı” olduğunu ve herhangi bir geminin geçmeye çalışması halinde IRGC ve donanmanın “bu gemileri ateşe vereceğini” duyurdu.
IRGC yaptığı açıklamada, “ana trafik bölgesinde çeşitli tipte gemisavar mayınların bulunma olasılığı” nedeniyle tüm gemilerin navigasyon için yeni haritayı kullanması gerektiğini belirtti. Daha önce kullanılan alanı “kısıtlı” olarak nitelendirdi.
Gemilere, IRGC donanmasıyla koordinasyon içinde, bir sonraki duyuruya kadar Larak Adası’nın kuzeyinden boğaza girmeleri ve güneyinden çıkmaları talimatı verildi.
**Boğazdan kaç gemi geçti?**
Savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği yüzde 95’ten fazla azaldı.
Kpler’den alınan gemi takip verilerine göre, 28 Şubat ile 12 Nisan arasında boğazdan 279 geminin geçtiği biliniyor; bu, savaş öncesi günlük ortalama 100 geminin çok altında.
ABD ile İran arasında 8 Nisan’da ateşkes yürürlüğe girdi. Ancak o tarihten bu yana boğaza sadece 45 gemi giriş veya çıkış yaptı.
Savaşın başlamasından bu yana Körfez’de yüzlerce tanker ve diğer gemi mahsur kaldı, bu da küresel petrol ve gaz arzını yüzde 20 oranında azaltarak dünyanın en büyük yakıt tedarik kesintisine yol açtı.
Savaş ayrıca Körfez’deki enerji üretim tesislerine zarar verdi ve çatışmaların başlamasından bu yana petrol fiyatlarını yaklaşık yüzde 50 artırdı; Asyalı alıcılar en çok etkilenenler arasında yer aldı.
**Kaç gemi saldırıya uğradı?**
Kpler’den alınan gemi takip verilerine göre, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’nda 22 gemi saldırıya uğradı.
Sekiz gemi BAE karasularında, altı gemi Umman karasularında, ikişer gemi Irak ve Katar karasularında ve birer gemi Bahreyn, Kuveyt, Suudi Arabistan ve İran karasularında saldırıya uğradı.
#HürmüzBoğazı #DenizTicaret #İran #ABD #Tanker #EnerjiGüvenliği #KörfezÜlkeleri #DenizYolu #Jeopolitik #KüreselTicaret
Leave a Reply