New York Belediye Meclisi Üyesi Zohran Mamdani, Kral Charles ile görüşmesinden sadece saatler önce, paha biçilmez Koh-i-Noor elmasının Birleşik Krallık’tan iade edilmesi çağrısında bulundu. 105 karatlık elmas, İngiliz Kraliyet Mücevherleri’nin bir parçası olsa da, Hindistan tarafından İngiliz egemenliği sırasında çalındığı iddiasıyla mülkiyeti tartışılıyor.
Hint kökenli Mamdani, 11 Eylül saldırılarının kurbanlarını anma töreninde Kral Charles ile buluşmasından saatler önce düzenlediği basın toplantısında, “Eğer Kral ile [etkinliğin amacından] ayrı olarak konuşacak olsaydım, muhtemelen onu Koh-i-Noor elmasını iade etmeye teşvik ederdim,” dedi.
Kral Charles ve eşi Kraliçe Camilla, Pazartesi günü başlayan dört günlük bir ABD ziyaretinde bulunuyor. Mamdani daha sonra törende Kral Charles ile bir araya geldi, ancak elmas konusunu gündeme getirip getirmediği belirsizliğini koruyor. Fotoğraflar, belediye meclisi üyesi ve Kral’ın halka açık etkinlikte el sıkıştığını gösteriyor. Ne Mamdani’nin ofisi ne de Buckingham Sarayı, etkileşim hakkında detay paylaşmadı.
Hindistan, Koh-i-Noor’un “ülkemizin tarihinde güçlü kökleri olan değerli bir sanat eseri” olduğunu belirterek iadesini defalarca talep etti. Birçok Hintli ise İngiltere’nin bu mücevhere sahip olmasını sömürgeci yağma ve adaletsizliğin bir sembolü olarak görüyor. Eski başbakan David Cameron, 2013 yılında mücevherin iadesinin “mantıklı olmadığını” belirtmişti.
Koh-i-Noor’un Tarihi ve Yolculuğu
Farsçada “Işık Dağı” anlamına gelen Koh-i-Noor, yüzyıllardır fetih ve entrikaların konusu olmuş, Babür prensleri, İranlı savaşçılar, Afgan hükümdarları ve Pencap Mihracaları‘nın elinden geçmiştir. Taş, başlangıçta Hindistan’ın Golconda madenlerinde bulunmuş ve Anglo-Sih Savaşı’nın ardından 1849’da cezai bir antlaşma şartları altında İngilizlere teslim edildiğinde 186 karattı. Annesi hapse atıldıktan sonra 10 yaşındaki Sih hükümdarı Duleep Singh tarafından imzalanmıştı.
Ancak elmasın geleneksel gül kesimi, 1851’de Londra’da düzenlenen büyük dünya fuarı olan Büyük Sergi’deki ziyaretçileri etkilemedi ve bu nedenle oval parlak bir kesimle yeniden kesildi. Bu işlemde parlaklık kazanırken ağırlığının yaklaşık %40’ını kaybetti.
105 karatlık taş – bir tavuk yumurtası büyüklüğünde – şu anda Kraliçe Elizabeth Ana Kraliçe’nin tacında yer alıyor. Kraliçe Elizabeth, 1937’de eşi Kral George VI’nın taç giyme töreninde bu tacı takmıştı. Daha sonra kızı Kraliçe II. Elizabeth’in taç giyme töreninde de taktı.
Tartışmalı elmas, Kraliçe Camilla’nın taç giyme töreninde kullanılmadı; zira kullanılması halinde Hindistan ile diplomatik bir anlaşmazlık yaşanabileceği endişeleri olduğu bildirildi. Bunun yerine, özellikle bu etkinlik için Londra Kulesi’nden çıkarılan Kraliçe Mary’nin Tacı ile taç giydi.
#KohINoor #KralCharles #ZohranMamdani #Elmasİadesi #İngilizSömürgeciliği #Hindistan #KraliyetMücevherleri #Diplomatikİlişkiler #TarihiEserler #SömürgeMirasları
Leave a Reply