Trump: ABD, Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilere ‘rehberlik edecek’

Başkan Donald Trump, ABD’nin Pazartesi gününden itibaren Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilere rehberlik etmeye yardımcı olacağını belirtti.

Sosyal medya paylaşımında hangi ülkeleri kastettiğini belirtmeksizin, “İran’ın, Ortadoğu’nun ve Amerika Birleşik Devletleri’nin iyiliği için, bu Ülkelere, gemilerini bu kısıtlı Su Yollarından güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve yetkin bir şekilde devam edebileceklerini söyledik” dedi.

Trump, “Proje Özgürlük” adını verdiği sürece yapılacak herhangi bir müdahalenin “şiddetle ele alınması gerekeceğini” ifade etti.

İran, Şubat ayında savaşın başlamasından bu yana hayati önem taşıyan bu deniz ticaret yolundaki trafiği ciddi şekilde kısıtlamıştı. ABD de İran limanlarına deniz ablukası uygulamıştı.

Trump, paylaşımında ayrıca ABD temsilcilerinin İran ile “çok olumlu” görüşmeler yaptığını ve bu görüşmelerin “herkes için çok olumlu bir şeye yol açabileceğini” söyledi.

Trump, operasyonun ABD, İran ve diğer Ortadoğu ülkeleri adına yapılan “insani bir jest” olacağını ekledi, ancak hangi ülkeler olduğunu listelemedi. Tahran ile işbirliğinin nasıl yönetileceğine dair daha fazla ayrıntı vermedi.

Trump sözlerine şöyle devam etti: “Her durumda, bölge seyir için güvenli hale gelene kadar geri dönmeyeceklerini söylediler… Gemi hareketi sadece hiçbir yanlış yapmamış insanları, şirketleri ve Ülkeleri özgürleştirmek içindir.”

ABD Merkez Komutanlığı, “Proje Özgürlük” kapsamında 15.000 personel, güdümlü füze destroyeri ve 100’den fazla uçağın görev alacağını bildirdi.

İran ile savaşın başlamasından bu yana Körfez’de tahmini 20.000 denizci mahsur kaldı. Azalan erzak ve denizcilerin fiziksel ve zihinsel sağlıkları üzerindeki etkileri konusunda artan bir endişe vardı.

Dünya petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gazının (LNG) yaklaşık %20’si genellikle boğazdan geçiyor ve çatışma küresel enerji fiyatlarını yükseltti.

Pazar gecesi, Birleşik Krallık Deniz Ulaştırma Operasyonu (UKMTO), boğazda bir tankerin “bilinmeyen bir mermi” tarafından vurulduğunu ve mürettebatın güvende olduğunu bildirdi.

İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansına göre, Pakistan aracılığıyla iletilen yanıtın incelendiği belirtildi.

ABD, İran’a yanıt verdiğini henüz resmi olarak doğrulamadı. Ancak Trump’ın Pazar günü İsrail’in Kan News’e verdiği demeçte, teklifin kendisi için kabul edilemez olduğunu söylediği bildirildi.

İran devlet medyası, Tahran’ın 14 maddelik barış planının Washington’dan İran sınırları yakınındaki güçlerini çekmesini ve İran limanlarına uygulanan deniz ablukasını sonlandırmasını, ayrıca İsrail’in Lübnan’daki saldırısı da dahil olmak üzere tüm düşmanlıkların sona ermesini talep ettiğini belirtti.

Ayrıca, iki ülke arasında 30 gün içinde bir anlaşmaya varılması çağrısında bulundu.

İran devlet medyası, teklifin iki savaşan tarafı mevcut ateşkesi uzatmak yerine “savaşı sona erdirmeye” odaklanmaya çağırdığını ekledi.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baghaei’nin devlet medyasına verdiği demeçte, Washington’ın temel taleplerinden biri olan “bu aşamada nükleer müzakerelerimiz yok” dediği aktarıldı.

İran, nükleer bomba peşinde olduğunu defalarca reddetti ve programının sadece barışçıl amaçlar için olduğunu söylüyor, ancak ülke, silah sınıfına yakın seviyede uranyum zenginleştiren nükleer silaha sahip olmayan tek devlet konumunda.

Cumartesi günü Trump, Washington’ın son İran barış teklifini aldığını doğruladı.

Truth Social’daki bir paylaşımında, planı inceleyeceğini ancak “son 47 yılda İnsanlığa ve Dünyaya yaptıklarının bedelini yeterince ödemedikleri için kabul edilebilir olacağını hayal edemediğini” yazdı.

Cumartesi günü daha sonra gazetecilere konuşan Trump, “anlaşmanın konsepti hakkında” bilgilendirildiğini ve “şimdi bana tam metni vereceklerini” ekledi.

BBC’nin İran içindeki hedeflere yönelik askeri saldırıların yenilenip yenilenemeyeceği sorusuna Trump, bunun “bir olasılık” olduğunu söyledi.

“Eğer kötü davranırlarsa. Eğer kötü bir şey yaparlarsa” dedi. “Ama şimdilik göreceğiz.”

ABD başkanı, çatışmadan tamamen çekilmeye pek istekli görünmeyerek, “gitmiyoruz” ve “bunu yapacağız, böylece kimsenin iki veya beş yıl içinde geri dönmesi gerekmeyecek” dedi.

İran devletine bağlı ajanslar, Tahran’ın son teklifinin iki aylık bir ateşkes öngören dokuz maddelik bir ABD planına yanıt olduğunu belirtti.