Petrol fiyatları, Başkan Donald Trump’ın İran’ın ABD’nin savaşı sona erdirme tekliflerine verdiği yanıtı “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirmesinin ardından yükselişe geçti.
İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansına göre, Tahran yanıtını iki taraf arasında arabuluculuk yapan Pakistan aracılığıyla gönderdi. Yanıtta, çatışmanın derhal sona ermesi ve ABD-İsrail’in İran’a yönelik başka saldırılarının olmayacağına dair güvenceler talep edildi.
Uluslararası petrol göstergesi Brent, Asya piyasalarında %4,1 artışla varil başına 105,50 dolara (77,60 £) yükselirken, ABD’de işlem gören ham petrol %4,4 artışla 99,80 dolara çıktı.
Hürmüz Boğazı’nın Önemi
28 Şubat’ta savaşın başlamasından kısa bir süre sonra kilit Hürmüz Boğazı geçidi fiilen kapatıldı ve küresel petrol ve gaz tedarikini ciddi şekilde aksattı.
Tahran’ın şartlarına yanıt olarak Trump sosyal medyada şunları paylaştı: “İran’ın sözde ‘Temsilcileri’nden gelen yanıtı az önce okudum. Beğenmedim – TAMAMEN KABUL EDİLEMEZ.”
ABD haber kuruluşu Axios’a göre, Washington’ın şartları arasında Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin yeniden sağlanması ve İran’ın nükleer zenginleştirmesinin askıya alınması yer alıyordu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da İran ile savaşın, zenginleştirilmiş uranyum stokları “ortadan kaldırılana” kadar bitmeyeceğini belirtti.
Nisan başında barış görüşmelerine zaman tanımak amacıyla ilan edilen ateşkes, ara sıra yaşanan çatışmalara rağmen çoğunlukla uygulandı. 21 Nisan’da Trump, İran’a “birleşik bir teklif” sunması için zaman tanımak amacıyla ateşi süresiz olarak uzattı.
Hürmüz Boğazı, İran, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Umman arasında yer alan dar bir su geçididir. En dar noktasında yaklaşık 21 mil (33 km) genişliğindeki bu su yolu, Körfez’i Umman Körfezi’ne bağlayarak hayati bir küresel nakliye rotası oluşturmaktadır. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık %20’si genellikle Hürmüz Boğazı’ndan geçmektedir. Bu petrol sadece İran’dan değil, Irak, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan ve BAE gibi Körfez ülkelerinden de gelmektedir.
ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) tahminlerine göre, 2025 yılında günde yaklaşık 20 milyon varil petrol bu su yolundan geçti; bu da yıllık yaklaşık 600 milyar dolarlık (447 milyar £) enerji ticaretine tekabül ediyor. Savaşın başlamasından bu yana deniz trafiği önemli ölçüde azaldı.
Çatışmanın başlamasından bu yana enerji fiyatları büyük dalgalanmalar gösterirken, Brent ham petrolü 8 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkes sonrası varil başına 100 doların üzerine çıktı.
Enerji Şirketlerinin Karları
Büyük enerji şirketleri, petrol ve gaz fiyatlarının küresel piyasalarda fırlamasıyla karlarının arttığını gördü. Pazar günü Aramco, yılın ilk üç ayındaki kazançlarının 2025’in aynı dönemine göre %25’ten fazla arttığını bildirdi. Suudi Arabistanlı enerji devi Aramco’nun ülke genelindeki boru hattının “kritik bir tedarik arteri olduğunu kanıtladığını” ve İran savaşının neden olduğu nakliye aksaklıklarını önlemesine yardımcı olduğunu Aramco patronu Amin Nasser belirtti.
Geçen ay BP, yılın ilk üç ayındaki karının iki kattan fazla arttığını bildirirken, Shell geçen hafta kazançlarının sıçrama yaptığını duyurdu.
#PetrolFiyatları #HürmüzBoğazı #İranABDGerilimi #EnerjiPiyasaları #KüreselEkonomi #DonaldTrump #Ortadoğu #Ateşkes #BrentPetrol #DoğalGaz
Leave a Reply