“Edward” ad\u0131nda dokuz ya\u015f\u0131ndaki Kenyal\u0131 bir \u00e7ocuk, babas\u0131n\u0131n \u0130ngiliz ordusunda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 her zaman biliyordu. Akranlar\u0131ndan daha a\u00e7\u0131k ten rengi, y\u0131llarca zorbal\u0131\u011fa maruz kalmas\u0131na neden oldu. Babas\u0131, Edward do\u011fmadan \u00f6nce ortadan kaybolmu\u015f, annesini a\u015f\u0131r\u0131 yoksulluk i\u00e7inde ve ailesinin bir k\u0131sm\u0131 taraf\u0131ndan d\u0131\u015flanm\u0131\u015f halde b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u015eimdi, Kenya’daki bir \u0130ngiliz ordusu \u00fcss\u00fcnde m\u00fcteahhit olarak \u00e7al\u0131\u015fan bu adam ve orada asker olarak g\u00f6rev yapan 19 ki\u015fi daha, **\u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an bir DNA ve hukuki s\u00fcre\u00e7 sayesinde \u00fcs yak\u0131nlar\u0131nda do\u011fan \u00e7ocuklar\u0131n babalar\u0131 olarak tespit edildi.**<\/p>\n
BBC World Service’in ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re, \u015fimdiye kadar **12 vakan\u0131n babal\u0131\u011f\u0131, Birle\u015fik Krall\u0131k’\u0131n en y\u00fcksek Aile Mahkemesi yarg\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yasal olarak do\u011fruland\u0131.** Bu s\u00fcre\u00e7, babalar\u0131n\u0131n nerede, hatta baz\u0131 durumlarda kim oldu\u011funu bilmeyen veya \u00f6ld\u00fcklerine inand\u0131r\u0131lan \u00e7ocuklara cevaplar sunuyor. Hepsi miraslar\u0131 hakk\u0131nda cevaplar ar\u0131yor ve maddi s\u0131k\u0131nt\u0131larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f durumda. Do\u011frulanm\u0131\u015f 12 vakan\u0131n \u00e7o\u011fu art\u0131k \u0130ngiliz vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131na kaydolmaya hak kazan\u0131yor. 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndakiler veya y\u00fcksek \u00f6\u011frenim g\u00f6renler ise \u00e7ocuk deste\u011fi almaya hak kazanacak.<\/p>\n
\u0130ngiliz avukat James Netto ve Kenya’da m\u00fcvekkil bulan avukat Kelvin Kubai, **Kenya’daki \u0130ngiliz Ordusu E\u011fitim Birimi (BATUK) yak\u0131nlar\u0131nda \u0130ngiliz askerlerinden do\u011fan yakla\u015f\u0131k 100 belgelenmi\u015f \u00e7ocuk vakas\u0131 oldu\u011funu belirtiyor.** Netto, bu say\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla olabilece\u011fine inan\u0131yor.<\/p>\n
1964 y\u0131l\u0131nda kurulan ve her y\u0131l 5.000’den fazla \u0130ngiliz personelinin ge\u00e7ti\u011fi BATUK, Nairobi’nin 185 km (115 mil) kuzeyindeki Nanyuki pazar kasabas\u0131nda bulundu\u011fu onlarca y\u0131l boyunca \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz Aral\u0131k ay\u0131nda yay\u0131nlanan iki y\u0131ll\u0131k bir Kenya parlamento soru\u015fturmas\u0131, \u0130ngiliz askerlerini \u00fcste “cezas\u0131zl\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fc” i\u00e7inde hareket etmekle su\u00e7layarak, cinsel istismar, iki cinayet iddias\u0131, hak ihlalleri, \u00e7evresel y\u0131k\u0131m ve yerel \u00e7ocuklar\u0131n terk edilmesi ve ihmaline neden oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
**Birle\u015fik Krall\u0131k Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, “Birle\u015fik Krall\u0131k’\u0131n Kenya’daki savunma varl\u0131\u011f\u0131yla ilgili ortaya \u00e7\u0131kan bu sorun ve zorluklardan derin \u00fcz\u00fcnt\u00fc duydu\u011funu” belirterek yan\u0131t verdi.** “Bunlar\u0131 ele almak i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan her yerde harekete ge\u00e7meye devam ediyoruz” denildi.<\/p>\n
James Netto, Nanyuki’de babalar\u0131n\u0131 arayan \u00e7ocuklar\u0131n sorunuyla ilk kez 2024’te kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. \u00d6nde gelen genetik profes\u00f6r\u00fc Denise Syndercombe Court ile bir araya gelerek Kenya’ya “bir bavul dolusu DNA kitiyle” geldiler. Toplad\u0131klar\u0131 DNA \u00f6rneklerini, ticari soybilim veri tabanlar\u0131nda bulunan genetik profillerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak, \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndan 70 ya\u015f\u0131na kadar de\u011fi\u015fen ya\u015ftaki m\u00fcvekkillerinin kay\u0131p \u0130ngiliz askeri babalar\u0131n\u0131 buldular.<\/p>\n
Netto, “Birle\u015fik Krall\u0131k mahkemelerinde bu \u00f6l\u00e7ekte DNA testiyle u\u011fra\u015f\u0131lan b\u00f6yle bir \u015fey daha \u00f6nce hi\u00e7 yap\u0131lmad\u0131” diyor. O ve ekibinin \u00f6rneklerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilece\u011fi devasa bir genetik bilgi havuzu var. Ge\u00e7en y\u0131la kadar, Syndercombe Court’un ana kaynak olarak kulland\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck ticari DNA web sitelerinden Ancestry.com’da yakla\u015f\u0131k 30 milyon profil mevcuttu. Netto, ka\u00e7 ipucu alacaklar\u0131 hakk\u0131nda hi\u00e7bir fikirleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve iyi sonu\u00e7lar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor. “Tamamen uzak aile \u00fcyeleri, nispeten yak\u0131n aile \u00fcyeleri ve hatta babalar\u0131n tam isabetle belirlenmesi gibi sonu\u00e7lar elde ettik.”<\/p>\n
Bu \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an geli\u015fme, Edward ve annesi Nasibo i\u00e7in potansiyel olarak hayat de\u011fi\u015ftirici nitelikte, zira Edward art\u0131k babas\u0131ndan maddi destek almaya hak kazanacak. Nasibo, \u0130ngiliz ordusu hakk\u0131nda “Onlar\u0131n centilmen oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm” diyor. Edward’\u0131n babas\u0131n\u0131n onu ger\u00e7ekten sevdi\u011fine ve \u00f6nemsedi\u011fine inan\u0131yordu. Askerin annesinin Nasibo’ya hamile kalmadan \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131, o\u011flunu \u00e7ok mutlu etti\u011fi i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr eden bir mektup g\u00f6rd\u00fck. Nasibo, hamile oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011finde askerin \u00e7ok sevindi\u011fini belirtiyor. E\u011fer erkek olursa \u00e7ocu\u011fa karde\u015finin ad\u0131n\u0131 vermesi i\u00e7in \u0131srar etti\u011fini ve Birle\u015fik Krall\u0131k’a yapt\u0131\u011f\u0131 bir seyahatten ni\u015fan y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcyle d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak Nasibo d\u00f6rt ayl\u0131k hamileyken, askerin acil bir durum nedeniyle Birle\u015fik Krall\u0131k’a d\u00f6nmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi\u011fini ve t\u00fcm ileti\u015fimi kesti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n
Nasibo, baz\u0131 akrabalar\u0131 taraf\u0131ndan aile evini terk etmeye zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve o\u011flunun okulda daha a\u00e7\u0131k ten rengi nedeniyle zorbal\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. “Ona ‘\u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgecisi’ lakab\u0131n\u0131 tak\u0131yorlar” diye anlatt\u0131 bize. Birle\u015fik Krall\u0131k, Kenya’y\u0131 1895’ten 1963’e kadar y\u00f6netti. Netto, mahkemenin Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u00c7al\u0131\u015fma ve Emeklilik Departman\u0131 ile HM Gelir ve G\u00fcmr\u00fck \u0130daresi’ne adam\u0131n ad\u0131n\u0131 ve adresini payla\u015fma talimat\u0131 vermesinin ard\u0131ndan Edward’\u0131n babas\u0131n\u0131 bulabildi. Adam, Netto’dan ileti\u015fim bilgilerini Nasibo veya o\u011fullar\u0131yla payla\u015fmamas\u0131n\u0131 istedi, ancak avukat \u015fimdi onu \u00e7ocuk nafakas\u0131 \u00f6demeye zorlamak i\u00e7in mahkeme i\u015flemlerini ba\u015flatma s\u00fcrecinde.<\/p>\n
18 ya\u015f\u0131ndaki bir ba\u015fka Kenyal\u0131 olan Yvonne, babas\u0131 hakk\u0131nda Edward’dan bile daha az \u015fey biliyordu. \u0130ngiliz ordusunda g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015flerdi ama bir ad\u0131 yoktu ve babas\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne inanarak b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Annesi bebekken \u00f6lm\u00fc\u015f ve BATUK’taki askerler b\u00fcy\u00fckbabas\u0131na babas\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015fti. Yasal proje, adam\u0131n annesinin kuzeninin DNA’s\u0131n\u0131n Ancestry.com’a y\u00fcklenmesiyle yap\u0131lan bir e\u015fle\u015fme sayesinde, babas\u0131n\u0131n asl\u0131nda hayatta oldu\u011funu ve Birle\u015fik Krall\u0131k’ta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Be\u015f mahkeme karar\u0131n\u0131 ihlal ettikten sonra, davas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn nihayet mahkemeye kat\u0131ld\u0131. Yvonne’un babas\u0131 oldu\u011funu do\u011frulamak i\u00e7in bir DNA testi talep etti ve bir hafta sonra \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar bunu do\u011frulad\u0131. \u015eu anda Yvonne ile ileti\u015fim kurmak istemiyor. Ancak annesinin kuzeni Yvonne ile tan\u0131\u015fmaya hevesli oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n
Tespit edilen babalar\u0131n hepsi ili\u015fki kurmaktan \u00e7ekinmedi. 2004 y\u0131l\u0131nda Nanyuki’de g\u00f6rev yapan eski bir \u0130ngiliz askeri olan Phill, 20 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131 Cathy’yi tan\u0131maktan keyif ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Daha \u00f6nce Cathy’nin annesi Maggie’ye evlenme teklif etmi\u015f ve bebeklerinin hayat\u0131n\u0131n ilk birka\u00e7 ay\u0131nda k\u0131z\u0131yla uzun zaman ge\u00e7irmi\u015fti. Ancak ba\u015fka bir g\u00f6reve ge\u00e7ti\u011finde telefonunun \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ileti\u015fim bilgilerini kaybetti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Maggie, Cathy’ye babas\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemenin daha kolay oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Ancak Cathy b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e babas\u0131n\u0131n hayatta oldu\u011funu ke\u015ffetti ve Facebook’tan ona mesaj atmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, ancak Phill hesaplar\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in engelledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. O zamanlar ordudan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir s\u00fcre evsiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131yla m\u00fccadele etti\u011fini belirtiyor. “Sivil hayata ge\u00e7i\u015f kolay de\u011fildi” diyor. Cathy de o d\u00f6nemde zorluklar ya\u015f\u0131yordu ve bu durum intihar giri\u015fimine kadar varm\u0131\u015ft\u0131. “B\u00fcy\u00fcrken, ger\u00e7ekten bir baba fig\u00fcr\u00fcne ihtiyac\u0131m oldu\u011funu hissettim \u00e7\u00fcnk\u00fc annemin \u0131rk ve benzeri nedenlerle anlayamayaca\u011f\u0131 baz\u0131 \u015feyler vard\u0131. Bu beni ger\u00e7ekten yaln\u0131z hissettirdi. Kendin hakk\u0131nda bilmedi\u011fin bir par\u00e7a var. Sanki sana tamamen bir s\u0131r gibi.”<\/p>\n
Babal\u0131\u011f\u0131 Birle\u015fik Krall\u0131k mahkemelerinde yak\u0131n zamanda do\u011frulanan Phill, bulundu\u011funa sevin\u00e7 duydu\u011funu ve bunu “\u00e7ok mutlu bir s\u00fcrpriz” olarak nitelendirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Cathy ile ileti\u015fim halinde oldu\u011funu ve \u015fimdiden ona ve Maggie’ye bir miktar maddi destek sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. “Cathy’ye s\u00f6yledim… ne yaparsam yapay\u0131m, onunla kaybetti\u011fim zaman\u0131 asla telafi edemem. Ama yapabilece\u011fim tek \u015fey elimden gelenin en iyisini yapmak.” Cathy \u015fimdi Birle\u015fik Krall\u0131k’\u0131 ziyaret etmeyi umuyor. Netto, bildi\u011fi kadar\u0131yla Phill’in \u015fu ana kadar m\u00fcvekkillerinin babalar\u0131 aras\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131na para g\u00f6nderen tek ki\u015fi oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n
Yerel Kenyal\u0131 avukat Kelvin Kubai’ye, \u0130ngiliz askerlerinin \u00e7ocuklar\u0131na maddi destek sa\u011flamak amac\u0131yla Connecting Roots Kenya adl\u0131 bir hay\u0131r kurumu kurmu\u015f olan Kubai’ye, evlilik d\u0131\u015f\u0131 do\u011fan bebeklerin say\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu t\u00fcr ili\u015fkilere genel bir yasak getirilip getirilmemesi gerekti\u011fine inan\u0131p inanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorduk. Kesinlikle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. “Bu, do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u00e7ok \u0131rk\u00e7\u0131 olurdu \u00e7\u00fcnk\u00fc a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak beyaz askerlerden, sadece sorun \u00e7\u0131karabilecekleri i\u00e7in siyah kad\u0131nlardan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n\u0131 istiyorsunuz. Tek… uygulanabilir \u00e7\u00f6z\u00fcm… sadece bu erkeklerin Kenya’daki e\u011fitim s\u00fcreleri boyunca \u00e7ocuk sahibi olduklar\u0131nda sorumlu tutulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.” Netto ve Kubai’nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n devam etti\u011fini ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 ay i\u00e7inde daha fazla davan\u0131n Y\u00fcksek Mahkeme’ye getirilece\u011fini belirtiyorlar.<\/p>\n
**Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 (MoD), yay\u0131n\u0131m\u0131zdan \u00f6nce bize \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: “Birle\u015fik Krall\u0131k Hizmet Personeline kar\u015f\u0131 yasa d\u0131\u015f\u0131 faaliyetle ilgili bir su\u00e7lama yoksa ve yerel polis taraf\u0131ndan belirli endi\u015feler dile getirilmemi\u015fse, Birle\u015fik Krall\u0131k MoD soru\u015fturma yapmaz. Babal\u0131k iddialar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131, Birle\u015fik Krall\u0131k MoD politikas\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmayan r\u0131zaya dayal\u0131 ili\u015fkilerle ilgili olabilir.”** \u0130ngiliz Ordusu e\u011fitimini veren Kolektif E\u011fitim Grubu komutan\u0131 Tu\u011fgeneral Simon Ridgway, babal\u0131k sorunlar\u0131ndan etkilenenlerin Kenya ulusal \u00e7ocuk hizmetleriyle ileti\u015fime ge\u00e7mesi gerekti\u011fini ekledi. “Daha sonra Birle\u015fik Krall\u0131k ile ileti\u015fime ge\u00e7erler ve biz de sorular\u0131 yan\u0131tlama ve bu iddialarla ilgilenme konusunda her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi sa\u011flar\u0131z.”<\/p>\n
Yay\u0131n\u0131m\u0131zdan sonra MoD, “\u00e7ocuklar\u0131n uygun destekten mahrum b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131ndan derin endi\u015fe duydu\u011funu” belirten ek bir a\u00e7\u0131klama yay\u0131nlad\u0131. “Sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmeyen herhangi bir hizmet personelinin eylemlerinden sorumlu tutulmas\u0131 beklenir” diye ekledi. **”Cinsel istismar veya ebeveynlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin terk edilmesi kabul edilemez.”**<\/p>\n
Aral\u0131k ay\u0131ndaki Kenya parlamento soru\u015fturmas\u0131, Nairobi h\u00fck\u00fcmetini, “BATUK askerlerinin r\u0131zaya dayal\u0131 ili\u015fkilerden do\u011fan \u00e7ocuklara \u00e7ocuk deste\u011fi sa\u011flamaktan sorumlu tutulmas\u0131 i\u00e7in yeni mekanizmalar olu\u015fturmaya, buna DNA testi ve BATUK askerlerinden do\u011fan \u00e7ocuklar i\u00e7in psikososyal destek de dahil olmak \u00fczere” \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/p>\n
#Kenya #\u0130ngilizOrdusu #Babal\u0131kDavalar\u0131 #DNAtesti #\u00c7ocukHaklar\u0131 #Nanyuki #BATUK #AskeriSorumluluk #Vatanda\u015fl\u0131k #Adalet<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
“Edward” ad\u0131nda dokuz ya\u015f\u0131ndaki Kenyal\u0131 bir \u00e7ocuk, babas\u0131n\u0131n \u0130ngiliz ordusunda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 her zaman biliyordu. Akranlar\u0131ndan daha a\u00e7\u0131k ten rengi, y\u0131llarca zorbal\u0131\u011fa maruz kalmas\u0131na neden oldu. Babas\u0131, Edward do\u011fmadan \u00f6nce ortadan kaybolmu\u015f, annesini a\u015f\u0131r\u0131 yoksulluk i\u00e7inde ve ailesinin bir k\u0131sm\u0131 taraf\u0131ndan d\u0131\u015flanm\u0131\u015f halde b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi, Kenya’daki bir \u0130ngiliz ordusu \u00fcss\u00fcnde m\u00fcteahhit olarak \u00e7al\u0131\u015fan bu adam ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3702,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-3701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3701"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3701\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}