Bhutan uzun s\u00fcredir d\u00fcnyan\u0131n kendisini ziyaret etme \u015feklini s\u0131n\u0131rl\u0131yordu. \u015eimdi, yeni bir havaliman\u0131 ve iddial\u0131 bir \u015fehir, Himalayalar’daki bu krall\u0131\u011fa seyahati yeniden \u015fekillendirebilir.<\/p>\n
Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u0131l\u0131k bir sabahta, Bhutan Kral\u0131 Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, Hindistan s\u0131n\u0131r\u0131 yak\u0131n\u0131ndaki g\u00fcneydeki ova kasabas\u0131 Gelephu’da ormandan a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcne\u015fli bir a\u00e7\u0131kl\u0131kta duruyordu. 12.000 g\u00f6n\u00fcll\u00fcyle birlikte palmiye a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 kesti ve \u00e7al\u0131lar\u0131 temizleyerek, bu uzak krall\u0131\u011f\u0131 ziyaret etme \u015feklini de\u011fi\u015ftirmeye aday yeni bir havaliman\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7maya yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n
2029’da a\u00e7\u0131lmas\u0131 planlanan Gelephu Uluslararas\u0131 Havaliman\u0131, 2025 D\u00fcnya Mimarl\u0131k Festivali’nde Y\u0131l\u0131n Gelecek Projesi \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc \u015fimdiden kazand\u0131. Kafesli ah\u015fap terminali, Bhutan ah\u015fab\u0131ndan oyulmu\u015f olup, nemi do\u011fal olarak d\u00fczenlemek ve alt\u0131nda bulundu\u011fu da\u011f manzaralar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmak \u00fczere tasarland\u0131. Gong banyolar\u0131, yoga ve meditasyon i\u00e7in alanlar bulunacak. Ancak g\u00fcnde 123 u\u00e7u\u015f kapasitesiyle as\u0131l amac\u0131, \u00fclkeyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye ve d\u00fcnyan\u0131n ula\u015f\u0131lmas\u0131 en zor destinasyonlar\u0131ndan birini uluslararas\u0131 gezginler i\u00e7in \u00e7ok daha eri\u015filebilir hale getirmeye aday iddial\u0131 yeni Gelephu Fark\u0131ndal\u0131k \u015eehri’ne (GMC) bir ge\u00e7it g\u00f6revi g\u00f6rmek.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n da\u011fl\u0131k k\u0131vr\u0131mlar\u0131na gizlenmi\u015f, d\u00fcnyan\u0131n son Budist krall\u0131\u011f\u0131 tarihinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bir nevi m\u00fcnzevi bir ulus olarak ge\u00e7irdi. Y\u00fczy\u0131llarca d\u0131\u015f d\u00fcnyaya b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kapal\u0131 kald\u0131 ve turistlerin giri\u015fine ancak 1974’te, k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 korumak ve a\u015f\u0131r\u0131 turizmden sak\u0131nmak i\u00e7in “Y\u00fcksek De\u011fer, D\u00fc\u015f\u00fck Hacim<\/b>” politikas\u0131n\u0131 benimsedi\u011finde izin vermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Pandemiye kadar, \u00e7o\u011fu uluslararas\u0131 ziyaret\u00e7inin lisansl\u0131 bir Bhutan tur operat\u00f6r\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla rezervasyon yapmas\u0131 ve konaklama, yemek, rehber, i\u00e7 ula\u015f\u0131m ve \u00fclkenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma \u00fccretini i\u00e7eren g\u00fcnl\u00fck 200-250 ABD Dolar\u0131 (148-185 \u00a3) Minimum G\u00fcnl\u00fck Paket \u00dccreti \u00f6demesi gerekiyordu. 2022’den bu yana, her \u015fey dahil tarife, yeti\u015fkin ba\u015f\u0131na gecelik 100 ABD Dolar\u0131 (74 \u00a3) “S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma \u00dccreti<\/b>” ile de\u011fi\u015ftirildi ve seyahat masraflar\u0131 ayr\u0131ca d\u00fczenleniyor. Yeni havaliman\u0131na ra\u011fmen, Bhutan y\u00fcksek de\u011ferli kontroll\u00fc turizm modelini s\u00fcrd\u00fcrmekte kararl\u0131.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, Bhutan tarihsel olarak ula\u015f\u0131lmas\u0131 zor, ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir destinasyon gibi hissettiriyordu ve oraya ula\u015fmak da onun gizeminin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Bat\u0131 Bhutan’daki Paro, Bhutan’\u0131n tek uluslararas\u0131 havaliman\u0131yd\u0131, ancak sadece iki havayolu (Drukair ve Bhutan Airlines) taraf\u0131ndan hizmet verildi\u011fi ve genellikle g\u00fcnde yakla\u015f\u0131k sekiz u\u00e7u\u015fu a\u011f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Kuzey Amerika ve Avrupa’dan gelen gezginler genellikle Bangkok, Katmandu ve Delhi gibi yerlerde aktarmalarla birka\u00e7 g\u00fcn transit ge\u00e7i\u015f yap\u0131yordu. Biletler ucuz de\u011fil \u2013 ba\u011flant\u0131 merkezlerinden gidi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015f u\u00e7u\u015flar 890 \u00a3 (1.200 $) \u00fczerine \u00e7\u0131kabiliyor \u2013 ve Paro’ya varmak ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir drama sunuyor.<\/p>\n
\u00c7evresinde 5.500 metrelik da\u011flar\u0131n dalgaland\u0131\u011f\u0131 2.243 metre y\u00fckseklikte yer alan Paro, d\u00fcnyan\u0131n en zorlu havalimanlar\u0131ndan biri olarak kabul ediliyor. Dar, virajl\u0131 bir da\u011f vadisinde yer ald\u0131\u011f\u0131 ve ini\u015f-kalk\u0131\u015flar\u0131n birden fazla keskin d\u00f6n\u00fc\u015f gerektirdi\u011fi i\u00e7in, pilotlar zorlu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 tamamen g\u00f6r\u00fc\u015fle, radar veya bilgisayar yard\u0131m\u0131 olmadan ger\u00e7ekle\u015ftirmek zorunda. Asl\u0131nda, buraya ini\u015f yapmaya yetkili 50’den az pilot var ve havaliman\u0131 2025’te sadece 88.546 ziyaret\u00e7iyi a\u011f\u0131rlad\u0131.<\/p>\n
Paro’ya inen \u00e7o\u011fu turist, Thimphu, Punakha Vadisi, Phobjikha Vadisi ve Bumthang’a giden iyi bilinen bir g\u00fczergah\u0131 takip eder \u2013 her biri be\u015f y\u0131ld\u0131zl\u0131 l\u00fcks tesislerle ta\u00e7land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. U\u00e7akla gelenler nadiren Bhutan’\u0131n biyo\u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin g\u00fcney b\u00f6lgelerine giderler. Yeni havaliman\u0131, \u00fclkenin daha vah\u015fi, daha az ziyaret edilen g\u00fcneyini yeni bir gezgin ve ruhani aray\u0131\u015f\u00e7\u0131 dalgas\u0131na a\u00e7acak ve ayr\u0131ca Kral Wangchuck’un 2060 y\u0131l\u0131na kadar 1.000.000 Bhutanl\u0131 ve yabanc\u0131 sakini bar\u0131nd\u0131rmas\u0131n\u0131 umdu\u011fu \u00f6zel bir idari b\u00f6lge olan GMC’ye hizmet verecek. Gelephu ayr\u0131ca, \u00fclkenin ilk demiryolunu olu\u015fturmaya yard\u0131mc\u0131 olacak, Hindistan’\u0131n Assam eyaletine 69 km’lik bir demiryolu ba\u011flant\u0131s\u0131na da sahip olacak.<\/p>\n
Gelephu’da b\u00fcy\u00fck bir seyahat ve ekonomi merkezi kurma fikri, Kral Wangchuck taraf\u0131ndan on y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre \u00f6nce ortaya at\u0131ld\u0131, ancak Covid kataliz\u00f6r oldu. Pandemi s\u0131ras\u0131nda \u00fclke, Eyl\u00fcl 2022’ye kadar esasen kapand\u0131, turizm end\u00fcstrisini \u00e7\u00f6kertti ve zaten devam eden gen\u00e7lik g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc \u015fiddetlendirdi. Uluslararas\u0131 \u015firketler i\u00e7in i\u015f dostu te\u015fvikleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve maneviyatla harmanlayan krall\u0131k i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fehir geli\u015ftirerek, gayri safi milli mutlulu\u011fu \u00f6l\u00e7mesiyle \u00fcnl\u00fc \u00fclke, GMC’nin sadece i\u015f yaratmak ve yat\u0131r\u0131mc\u0131 \u00e7ekmekle kalmay\u0131p; ayn\u0131 zamanda gezginleri bilinen bat\u0131 rotas\u0131n\u0131n \u00f6tesine, daha az ziyaret edilen g\u00fcneyine \u00e7ekece\u011fini umuyor.<\/p>\n
Pandemi s\u0131ras\u0131nda Bhutan’\u0131n ba\u015fbakan\u0131 olarak g\u00f6rev yapan ve \u015fimdi GMC’nin Valisi olan Dr. Lotay Tshering, BBC Travel’a \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: “GMC bir\u00e7ok i\u015f ve yat\u0131r\u0131m f\u0131rsat\u0131 yaratacak. [Ancak] u\u00e7u\u015flar\u0131n gelmesi gerekiyor\u2026 yolcular\u0131n olmas\u0131 gerekiyor.” Tamamland\u0131\u011f\u0131nda, yeni havaliman\u0131n\u0131n \u00fclkenin birincil havac\u0131l\u0131k merkezi olmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n
B\u00f6lgenin turizm direkt\u00f6r\u00fc Tshering Dolkar ekledi: “[Gelephu’yu] [uluslararas\u0131 ziyaret\u00e7iler i\u00e7in] bir mola yeri olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Hong Kong veya Bangkok \u00fczerinden u\u00e7mak yerine, gezginler Gelephu \u00fczerinden u\u00e7may\u0131 ve birka\u00e7 g\u00fcn orman safarisi veya meditasyonla ge\u00e7irmeyi tercih edecekler.”<\/p>\n
Ziyaret\u00e7ilerin Gelephu’da g\u00f6rece\u011fi Bhutan, krall\u0131\u011f\u0131n \u00fcnl\u00fc oldu\u011fu manast\u0131rlarla ta\u00e7land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kayal\u0131klardan veya r\u00fczgarda dalgalanan dua bayraklar\u0131ndan \u00e7ok farkl\u0131. Buras\u0131 yemye\u015fil, kokulu ve subtropikal \u2013 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: kakule ve portakal bah\u00e7eleri, nehirler ve palmiyelerle \u00f6r\u00fcl\u00fc tar\u0131m arazileri ve nesillerdir Bhutanl\u0131lar\u0131 \u00e7eken kapl\u0131calar.<\/p>\n
Gelephu’yu iki milli park \u00e7evreliyor; bunlardan biri \u00fclkenin ilki olan Royal Manas Milli Park\u0131. Burada gezginler yak\u0131nda filler, kaplanlar, gergedanlar, bulutlu leoparlar, alt\u0131n langurlar ve 360’tan fazla ku\u015f t\u00fcr\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015facaklar. Bunlar aras\u0131nda, d\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131 Bhutan’da ya\u015fayan kritik derecede tehlike alt\u0131ndaki beyaz kar\u0131nl\u0131 bal\u0131k\u00e7\u0131l da bulunuyor.<\/p>\n
Thimphu merkezli l\u00fcks seyahat \u015firketi MyBhutan’\u0131n kurucusu Matthew DeSantis, “Da\u011flar\u0131n ormanlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc G\u00fcney Bhutan, do\u011fal d\u00fcnya i\u00e7in gizli bir s\u0131\u011f\u0131nak” dedi. “G\u00fcney, nesli t\u00fckenmekte olan t\u00fcrler i\u00e7in bir cennet haline geldi. Gezegenimizdeki en vah\u015fi yerlerden biri.”<\/p>\n
Bhutan’daki pek \u00e7ok \u015fey gibi, \u00fclke Gelephu’nun turizm altyap\u0131s\u0131n\u0131 maneviyat\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak geli\u015ftiriyor. Budist \u00fcstatlar, GMC’de in\u015fa edilecek inziva merkezleri ve tap\u0131naklar i\u00e7in teklif sunmaya davet ediliyor. Bu arada, Bhutan’\u0131n Merkezi Manast\u0131r Kurulu, konuk konaklama birimleri ve dans ve kutsal Budist \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in alanlar i\u00e7eren bir dzong (manast\u0131r ve idari kale) \u00f6nerdi.<\/p>\n
Yetkililer, yeni havaliman\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00e7\u00fcleri de \u00e7ekece\u011fini umuyor. Gelephu yak\u0131nlar\u0131nda yeni duyurulan 168 km’lik Lotus-Do\u011fumlu Yolu (2028’de a\u00e7\u0131l\u0131yor), Bhutan’\u0131n subtropikal g\u00fcneyini ruhani kalbine ba\u011fl\u0131yor. Alt\u0131n langurlar\u0131n ve tek boynuzlu gergedanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ova ormanlar\u0131ndan ba\u015flayarak, sekiz g\u00fcnl\u00fck yolculuk rododendron ormanlar\u0131 boyunca yakla\u015f\u0131k 3.500 metre t\u0131rmanarak orta Bhutan’daki alpin s\u0131rtlar\u0131na ula\u015f\u0131yor ve Budizmi Bhutan’a getiren Guru Rinpoche’nin izinden gidiyor.<\/p>\n
Ba\u015fka yerlerde ise, Bhutan ile s\u0131k\u00e7a ili\u015fkilendirilen y\u00fcksek irtifal\u0131 da\u011f y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri yerine, rafting, ku\u015f g\u00f6zlem deneyimleri ve Royal Manas Milli Park\u0131 i\u00e7inde yeni a\u00e7\u0131lan bir kaplan parkuru bulunuyor. L\u00fcks pansiyonlar yerine, ev pansiyonlar\u0131 ve eko-kamplar var. Ve 2024’te, Bhutan’\u0131n ilk \u00fcst d\u00fczey sinek bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 pansiyonu da Manas’ta a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Dolkar’a g\u00f6re, Gelephu’nun Eski \u015eehri’nin canland\u0131r\u0131lmas\u0131 da devam ediyor; g\u00fcney Bhutan’\u0131n \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrlerinden esinlenen planl\u0131 bir mutfak projesi var. Burada, gezginlerin g\u00fcneyde ya\u015fayan Lhotshampa halk\u0131ndan thali tabaklar\u0131 ve mercimek yeme\u011fi ile \u00fclkenin ikonik ac\u0131 biberli ve peynirli g\u00fcveci ema datshi gibi ate\u015fli yemekler bekleyebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Yak\u0131nlarda, sanat dolu sokaklar VAST sanat\u00e7\u0131 kolektifinin Bhutan duvar resimlerini sergileyecek, bir Miras K\u00f6y\u00fc ise sepet \u00f6rmeden thangka resmine kadar \u00fclkenin 13 geleneksel sanat ve zanaat\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karacak.<\/p>\n
G\u00fcney Bhutan, d\u0131\u015far\u0131dan gelenler veya hatta Bhutanl\u0131 yerle\u015fimciler i\u00e7in her zaman kolay bir arazi de\u011fildi. S\u0131tma, musonlar, vah\u015fi filler ve kaplanlar, \u00fclke sakinlerini vadilerin ve yaylalar\u0131n orta ku\u015fa\u011f\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131. \u0130ngilizler 1860’larda b\u00f6lgeyi kontrol etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda, Bhutanl\u0131lara kar\u015f\u0131 be\u015f ay s\u00fcren ve emellerini sona erdiren Duar Sava\u015f\u0131 olarak bilinen bir sava\u015fla p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fcler. Sonu\u00e7 olarak, g\u00fcney vah\u015fi kald\u0131.<\/p>\n
Tshering, “D\u00fcnyada \u00e7ok fazla el de\u011fmemi\u015f orman kalmad\u0131” dedi. “[Bu b\u00f6lge] do\u011fal [evcille\u015fmemi\u015f] kaplanlarla dolu el de\u011fmemi\u015f ormanlara ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Sahip oldu\u011fumuz m\u00fccevher bu.”<\/p>\n
Gelephu’da ise \u00fclkenin yeni havaliman\u0131 ve Kral Wangchuck’un f\u00fct\u00fcristik yeni \u015fehrinin in\u015faat\u0131 devam ediyor. Nihayet a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sadece d\u00fcnyan\u0131n Bhutan’\u0131 deneyimleme \u015feklini de\u011fil, Bhutan’\u0131n kendisini de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek.<\/p>\n
Kral Wangchuck, BBC Travel’a \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: “Yeni \u015feyler denemek i\u00e7in bir f\u0131rsat\u0131m\u0131z var. [Umar\u0131m bu] \u00e7al\u0131\u015fma gelecek nesiller i\u00e7in de\u011fer yarat\u0131r.”<\/p>\n
#Bhutan #Gelephu #Himalayalar #Turizm #YeniHavaliman\u0131 #S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirTurizm #AsyaSeyahati #Do\u011faTurizmi #K\u00fclt\u00fcrelMiras #GelephuMindfulnessCity<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bhutan uzun s\u00fcredir d\u00fcnyan\u0131n kendisini ziyaret etme \u015feklini s\u0131n\u0131rl\u0131yordu. \u015eimdi, yeni bir havaliman\u0131 ve iddial\u0131 bir \u015fehir, Himalayalar’daki bu krall\u0131\u011fa seyahati yeniden \u015fekillendirebilir. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u0131l\u0131k bir sabahta, Bhutan Kral\u0131 Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, Hindistan s\u0131n\u0131r\u0131 yak\u0131n\u0131ndaki g\u00fcneydeki ova kasabas\u0131 Gelephu’da ormandan a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcne\u015fli bir a\u00e7\u0131kl\u0131kta duruyordu. 12.000 g\u00f6n\u00fcll\u00fcyle birlikte palmiye a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 kesti ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5809,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-5808","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5808"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5808\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}