{"id":7051,"date":"2026-05-06T16:46:12","date_gmt":"2026-05-06T13:16:12","guid":{"rendered":"https:\/\/vanak.news\/?p=7051"},"modified":"2026-05-06T16:46:12","modified_gmt":"2026-05-06T13:16:12","slug":"destansi-ofke-operasyonu-sona-erdi-iran-savasi-bitti-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanak.news\/?p=7051&lang=tr","title":{"rendered":"&#8216;Destans\u0131 \u00d6fke Operasyonu&#8217; sona erdi: \u0130ran sava\u015f\u0131 bitti mi?"},"content":{"rendered":"<p>ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Marco Rubio Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc gazetecilere yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, 28 \u015eubat&#8217;ta ba\u015flayan ve b\u00f6lgesel bir \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7an ABD-\u0130srail&#8217;in \u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 olan &#8216;Destans\u0131 \u00d6fke Operasyonu&#8217;nun hedeflerine ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sona erdi\u011fini belirtti. Rubio, Washington&#8217;\u0131n art\u0131k \u201cbar\u0131\u015f yolunu\u201d tercih etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 g\u00fcn, ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, bir g\u00fcn \u00f6nce ba\u015flat\u0131lan ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndan mahsur kalan gemileri \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7layan ABD askeri operasyonu &#8216;\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8217;nin duraklat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.<\/p>\n<p>Ancak \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc Trump, Rubio&#8217;nun kesin duru\u015fuyla \u00e7eli\u015fir gibi g\u00f6r\u00fcnerek sosyal medya payla\u015f\u0131m\u0131nda, Destans\u0131 \u00d6fke&#8217;nin \u0130ran&#8217;\u0131n \u201c\u00fczerinde anla\u015f\u0131lan\u0131 vermeyi kabul etmesi\u201d halinde \u201csona erece\u011fini\u201d yazd\u0131. Aksi takdirde, Trump, \u201cbombalama ba\u015flar ve ne yaz\u0131k ki daha \u00f6nce oldu\u011fundan \u00e7ok daha y\u00fcksek bir seviyede ve yo\u011funlukta olur\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Peki, ABD-\u0130srail&#8217;in \u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik sava\u015f\u0131 bitti mi, bitmedi mi? H\u0131zla de\u011fi\u015fen ABD retori\u011fini mercek alt\u0131na al\u0131yoruz.<\/p>\n<h3>Rubio &#8216;Destans\u0131 \u00d6fke Operasyonu&#8217; hakk\u0131nda ne s\u00f6yledi?<\/h3>\n<p>Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc Beyaz Saray&#8217;da d\u00fczenlenen bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda Rubio, gazetecilere Destans\u0131 \u00d6fke Operasyonu&#8217;nun sona erdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Rubio, \u201cDestans\u0131 \u00d6fke Operasyonu sona erdi. Bu operasyonun hedeflerine ula\u015ft\u0131k,\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cEk bir durumun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemiyoruz. Bar\u0131\u015f yolunu tercih ederiz. Ba\u015fkan\u0131n tercih edece\u011fi \u015fey bir anla\u015fmad\u0131r,\u201d diyerek Pakistan&#8217;\u0131n \u0130ran ile ABD aras\u0131nda do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler d\u00fczenleme \u00e7abalar\u0131na at\u0131fta bulundu.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en ay \u0130slamabad&#8217;da yap\u0131lan ilk tur g\u00f6r\u00fc\u015fmeler bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015famadan sona ermi\u015fti. O zamandan beri her iki taraf da yeni teklifler sundu.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere merkezli d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu Royal United Services Institute (RUSI) Orta Do\u011fu g\u00fcvenli\u011fi k\u0131demli ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi Burcu \u00d6z\u00e7elik, Al Jazeera&#8217;ye verdi\u011fi deme\u00e7te, \u201c\u0130ran ile bir ba\u015flay\u0131p bir biten g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, Trump&#8217;\u0131n &#8216;\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Operasyonu&#8217; konusunda ani U d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyle birle\u015fince K\u00f6rfez&#8217;de istenmeyen bir tela\u015f yaratt\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00e7elik, \u201cBu ayn\u0131 zamanda, n\u00fckleer konuda Tahran&#8217;dan \u00f6nceki ko\u015fullar\u0131 a\u015fan taahh\u00fctleri kilitleyecek ve ABD&#8217;yi \u0130ran limanlar\u0131na uygulanan ablukay\u0131 kald\u0131rmaya ve yapt\u0131r\u0131m hafifletmeyi sa\u011flamaya ikna edecek derin tavizler elde etmeyi ama\u00e7layan olduk\u00e7a gergin ve neredeyse \u00e7\u0131lg\u0131nca diplomatik arka kanal \u00e7abalar\u0131n\u0131 da yans\u0131t\u0131yor \u2013 b\u00f6ylece sava\u015f\u0131 etkili bir \u015fekilde sona erdiriyor,\u201d diye ekledi.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00e7elik, di\u011fer yandan \u0130ran&#8217;\u0131n bunun sadece bir ara de\u011fil, sava\u015f\u0131n sonu oldu\u011funa dair g\u00fcvenceler istedi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<h3>Trump &#8216;\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8217; hakk\u0131nda ne s\u00f6yledi?<\/h3>\n<p>Ayn\u0131 g\u00fcn Trump, gazetecilere \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8217;nin Pakistan ve di\u011fer \u00fclkelerin \u201ctalebi \u00fczerine\u201d ve \u0130ran temsilcileriyle \u201cTam ve Nihai Bir Anla\u015fmaya Do\u011fru B\u00fcy\u00fck \u0130lerleme kaydedildi\u011fi\u201d ger\u00e7e\u011fine dayanarak duraklat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi, Trump&#8217;\u0131n bir g\u00fcn \u00f6nce duyurdu\u011fu, ABD g\u00fc\u00e7lerinin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndan mahsur kalan gemilere e\u015flik etme operasyonuydu. Bu, \u0130ran&#8217;\u0131n stratejik su yolunu kapatmas\u0131na do\u011frudan bir meydan okuma sinyali vermi\u015fti; bar\u0131\u015f zaman\u0131nda d\u00fcnya petrol ve s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f do\u011fal gaz (LNG) tedarikinin y\u00fczde 20&#8217;si bu bo\u011fazdan ge\u00e7iyor. ABD-\u0130srail&#8217;in \u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan beri \u0130ran&#8217;\u0131n bo\u011fazdaki gemilere sald\u0131rma tehditleri bo\u011faz\u0131 ablukaya alm\u0131\u015ft\u0131. Ard\u0131ndan, ABD&#8217;nin \u0130ran limanlar\u0131na deniz ablukas\u0131 duyurusu, bo\u011faz \u00e7evresindeki gerilimi art\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Trump \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8217;ni duyurduktan sonra, \u0130ran, \u0130slam Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131 Kolordusu&#8217;ndan (IRGC) izin almadan bo\u011faz\u0131 kullanmaya \u00e7al\u0131\u015fan gemilere ate\u015f a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek sava\u015f korkular\u0131n\u0131 alevlendirdi. Bu durum, ABD ve \u0130ran aras\u0131nda s\u00f6zl\u00fc bir sava\u015fa yol a\u00e7t\u0131; g\u00fcn boyunca sald\u0131r\u0131lar hakk\u0131nda iddialar ve kar\u015f\u0131 iddialar devam etti.<\/p>\n<p>\u0130lk olarak, \u0130ran&#8217;\u0131n Fars ajans\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndan geri d\u00f6nme emirlerini g\u00f6rmezden gelen bir ABD sava\u015f gemisini insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131yla vurdu\u011funu iddia etti. Ancak ABD Merkez Komutanl\u0131\u011f\u0131 (CENTCOM), bir ABD gemisinin vuruldu\u011funu reddetti ve bunun yerine en az alt\u0131 IRGC gemisini bat\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. \u0130ran bunu reddetti. Tahran daha sonra bo\u011faz \u00fczerindeki kontrol alan\u0131n\u0131 BAE sular\u0131na kadar geni\u015fleten yeni bir harita yay\u0131nlayarak yeni bir b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fma korkular\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>BAE, \u0130ran&#8217;\u0131 \u00f6nemli bir petrol boru hatt\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Fecire liman\u0131na sald\u0131r\u0131lar d\u00fczenlemekle su\u00e7lad\u0131 ve bu da bir petrol rafinerisinde yang\u0131na neden oldu.<\/p>\n<p>Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc, Trump&#8217;a g\u00f6re ABD operasyonu durdurulmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Trump, Truth Social platformunda, \u201cKar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak, [ABD] Ablukas\u0131 tam g\u00fc\u00e7 ve etkide kal\u0131rken, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi (H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndan Gemilerin Hareketi) Anla\u015fman\u0131n sonu\u00e7land\u0131r\u0131l\u0131p imzalan\u0131p imzalanamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in k\u0131sa bir s\u00fcre duraklat\u0131lacak,\u201d diye yazd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ran buna hemen yan\u0131t vermedi.<\/p>\n<p>Avustralya&#8217;daki Deakin \u00dcniversitesi Orta Do\u011fu ve Orta Asya siyaseti profes\u00f6r\u00fc Shahram Akbarzadeh, Al Jazeera&#8217;ye yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Trump&#8217;\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8217;ni neden duraklatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak belirlemenin zor oldu\u011funu, ancak bu duraklaman\u0131n ABD&#8217;de artan sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 kamuoyu zemininde geldi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Akbarzadeh, \u201cAyn\u0131 zamanda, Trump sava\u015fa kar\u015f\u0131 sabr\u0131n\u0131 kaybediyor olabilir; bunu uzatmak i\u00e7in zaman\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor,\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cAncak ger\u00e7ekte, Trump&#8217;\u0131n dikkat s\u00fcresi k\u0131sad\u0131r ve yak\u0131nda bir zafer elde etmesi gerekiyor. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8217;ni duraklatmak, diplomasinin h\u0131z kazanmas\u0131na olanak tan\u0131yarak ABD ve \u0130ran&#8217;\u0131 Trump&#8217;\u0131n bir zafer olarak etiketleyece\u011fi bir anla\u015fmaya yakla\u015ft\u0131r\u0131yor.\u201d<\/p>\n<h3>\u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik sava\u015f\u0131n sonu mu?<\/h3>\n<p>Tam olarak de\u011fil. Akbarzadeh, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8217;ni duraklatman\u0131n \u201csava\u015f\u0131n sonunun ba\u015flang\u0131c\u0131\u201d olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u201c\u0130ranl\u0131lar\u0131n bir sona \u00e7aresizce ihtiya\u00e7 duydu\u011funu biliyoruz, bu y\u00fczden Trump diplomasinin ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yand\u0131\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131k sinyaller g\u00f6nderirse ABD Donanmas\u0131&#8217;na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 yeniden ba\u015flatma olas\u0131l\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck,\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ancak, \u201cSorun \u015fu ki, daha \u00f6nce de buradayd\u0131k. Daha \u00f6nceki f\u0131rsatlar \u0130srail&#8217;in ABD&#8217;nin daha iyi bir anla\u015fma yapabilece\u011fi konusunda \u0131srar etmesi veya Trump&#8217;\u0131n durumu yanl\u0131\u015f okuyarak askeri se\u00e7ene\u011fin kendisine daha fazla taviz sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 beklemesi nedeniyle heba edildi,\u201d diye ekledi.<\/p>\n<h3>S\u0131rada ne var?<\/h3>\n<p>Bunu tahmin etmek zor, ancak Akbarzadeh&#8217;e g\u00f6re hi\u00e7bir taraf tam \u00f6l\u00e7ekli bir sava\u015fa d\u00f6nmek istemiyor, bu y\u00fczden her ikisi de diplomatik bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yoluna \u00f6ncelik verecektir.<\/p>\n<p>Yine de, \u201chi\u00e7biri kaybeden olarak g\u00f6r\u00fcnmeyi g\u00f6ze alamaz,\u201d diye ekledi. \u201cKendi i\u00e7 kamuoylar\u0131 i\u00e7in imajlar\u0131n\u0131 korumalar\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Bu da m\u00fczakereleri ve bir anla\u015fmaya varmay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p>\u00d6z\u00e7elik, s\u0131rada ne olaca\u011f\u0131n\u0131n \u201cTahran&#8217;daki par\u00e7alanm\u0131\u015f liderli\u011fin n\u00fckleer dosya konusunda neye taahh\u00fct edece\u011fine g\u00f6re belirlenece\u011fini\u201d s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u201cG\u00f6r\u00fc\u015fmelerin \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer program\u0131na k\u0131s\u0131tlamalar getirmeyi i\u00e7erdi\u011fini reddetmi\u015f olsa da, bu t\u00fcr bir duru\u015f, ABD-\u0130srail sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan rahats\u0131z olan ve n\u00fckleer meseleleri milliyet\u00e7i, egemenlik haklar\u0131 perspektifinden g\u00f6ren yerel, sertlik yanl\u0131s\u0131 ve \u0130ranl\u0131 milliyet\u00e7ileri yat\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;in yak\u0131nda \u0130ran&#8217;\u0131 H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 tek tarafl\u0131 olarak ablukaya ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in resmi olarak k\u0131nayabilece\u011fini tahmin etti.<\/p>\n<p>\u201cAncak as\u0131l bask\u0131, her ge\u00e7en g\u00fcn artan ekonomik bask\u0131d\u0131r \u2013 bo\u011faz\u0131 kapatman\u0131n \u0130ran&#8217;\u0131n ekonomik iyile\u015fme beklentileri \u00fczerinde a\u011f\u0131r maliyetler yaratmas\u0131d\u0131r,\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00e7elik, \u201cDiren\u00e7 ve hayatta kalma retori\u011fine ra\u011fmen, kalan \u0130ran liderli\u011fi sava\u015f\u0131n maliyetleri konusunda inkar edilemez bir \u015fekilde endi\u015feli. \u0130ran&#8217;\u0131n kritik altyap\u0131s\u0131na y\u00f6nelik yenilenen askeri sald\u0131r\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve bunlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak yarataca\u011f\u0131 istikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 etkiler nihayetinde Tahran&#8217;\u0131n elini zorluyor olabilir,\u201d diyerek s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n<p>#\u0130ranSava\u015f\u0131 #Destans\u0131\u00d6fkeOperasyonu #H\u00fcrm\u00fczBo\u011faz\u0131 #ABD\u0130ranGerilimi #Diplomasi #Bar\u0131\u015fYolu #\u00d6zg\u00fcrl\u00fckProjesi #N\u00fckleerAnla\u015fma #OrtaDo\u011fu #Jeopolitik<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Marco Rubio Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc gazetecilere yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, 28 \u015eubat&#8217;ta ba\u015flayan ve b\u00f6lgesel bir \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7an ABD-\u0130srail&#8217;in \u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 olan &#8216;Destans\u0131 \u00d6fke Operasyonu&#8217;nun hedeflerine ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sona erdi\u011fini belirtti. Rubio, Washington&#8217;\u0131n art\u0131k \u201cbar\u0131\u015f yolunu\u201d tercih etti\u011fini s\u00f6yledi. Ayn\u0131 g\u00fcn, ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, bir g\u00fcn \u00f6nce ba\u015flat\u0131lan ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndan mahsur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7052,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-7051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-orta-dogu-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7051"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7051\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanak.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}