در شرایطی که توجه جهانی بر تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ متمرکز شده است، اسرائیل حملات خود به غزه را به طور سیستماتیک تشدید کرده و کمکهای حیاتی را متوقف ساخته است. این اقدامات، نوار محاصره شده غزه را به سمت آنچه کارشناسان اقتصادی اکنون «قحطی مهندسی شده و مرکب» مینامند، سوق داده است.
تعداد کامیونهای حامل کمکهای بشردوستانه که وارد غزه میشوند، به شدت کاهش یافته است که این امر نقض آتشبس اکتبر ۲۰۲۵ با حماس محسوب میشود. از آن زمان، دفتر رسانهای دولت در غزه ۲۴۰۰ مورد نقض نظامی توسط نیروهای اسرائیلی را ثبت کرده که منجر به کشته شدن بیش از ۷۰۰ فلسطینی شده است.
روز سهشنبه، ارتش اسرائیل در حملات جداگانه در سراسر نوار جنگزده، دستکم ۱۱ فلسطینی از جمله دو کودک را به شهادت رساند.
شدت این حملات در اوج تنشهای منطقهای افزایش یافت. بین ۲۸ فوریه تا ۸ آوریل، در حالی که اسرائیل و ایالات متحده درگیر یک کمپین بمباران بودند، نیروهای اسرائیلی در ۳۶ روز از ۴۰ روز مذکور، غزه را بمباران کردند.
تنها در پنج هفته گذشته، بیش از ۱۰۰ نفر از جمله محمد ویشاح، خبرنگار الجزیره، کشته شدهاند. اسرائیل از زمان آغاز حمله نظامی بیرحمانه خود در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۷۲,۳۳۶ نفر را به شهادت رسانده است.
«فریب کامیونها»
در حالی که اسرائیل مکرراً ادعا میکند صدها کامیون کمکرسانی را وارد غزه میکند، مقامات فلسطینی و کارشناسان اقتصادی معتقدند که این ارقام یک فریب عمدی و ریاضی هستند.
به گفته دفتر رسانهای دولت، تنها ۴۱,۷۱۴ کامیون کمکرسانی و تجاری طی شش ماه گذشته وارد غزه شدهاند. این رقم تنها ۳۷ درصد از ۱۱۰,۴۰۰ کامیون پیشبینی شده در توافقنامه آتشبس را تشکیل میدهد. وضعیت سوخت حتی بحرانیتر است؛ تنها ۱,۳۶۶ کامیون سوخت از ۹,۲۰۰ کامیون وعده داده شده وارد شدهاند که نرخ انطباق فاجعهبار ۱۴ درصدی را نشان میدهد.
گزارشهای روزانه اخیر، شدت این گلوگاه را برجسته میکنند. در ۱۳ آوریل، تنها ۱۰۲ کامیون کمکرسانی و ۷ کامیون سوخت، به همراه ۲۱۶ کامیون تجاری، اجازه ورود به کل نوار غزه را یافتند – این تعداد کسری از بیش از ۶۰۰ کامیون مورد نیاز روزانه طبق توافق «آتشبس» است. تا ۱۴ آوریل، این ارقام همچنان به شدت پایین بودند و ۱۲۲ کامیون کمکرسانی و ۱۲ کامیون سوخت وارد شدند.
نکته مهم این است که مقامات اسرائیلی به طور کامل گذرگاههای ورودی اضافی مانند زیکیم و کیسوفیم را بستند، گذرگاههایی که تنها یک روز قبل دهها کامیون تجاری و کمکرسانی را عبور داده بودند. این اقدام، تمام ترافیک محدود را منحصراً از طریق گذرگاه کرم ابوسالم هدایت میکند و باعث ایجاد گلوگاه میشود.
محمد ابوجیاب، کارشناس اقتصادی فلسطینی مستقر در غزه، به الجزیره گفت که اسرائیل از «فریب فنی و تجاری» برای افزایش این ارقام استفاده میکند.
ابوجیاب توضیح داد: «یک کامیون اسرائیلی تا ۳۲ یا ۳۴ پالت را حمل میکند… که سپس در سمت غزه به دو یا سه کامیون کوچکتر و فرسوده فلسطینی تخلیه میشوند.» وی افزود: «در نتیجه، سازمان ملل و اسرائیل تعداد واقعی کامیونهای اسرائیلی ورودی را دو یا سه برابر حساب میکنند.» هر پالت تقریباً ۱ تن کالا یا مواد غذایی را در خود جای میدهد.
علاوه بر این، اسرائیل اخیراً محمولههای با بار ترکیبی را ممنوع کرده است. اگر یک تاجر ۲۰ پالت شکر وارد کند، ۱۲ فضای پالت باقیمانده در کامیون باید خالی بماند، با این حال همچنان به عنوان یک کامیون تجاری کامل ثبت میشود.
ابوجیاب خاطرنشان کرد: «توافق سیاسی یک «کامیون» را مشخص کرده بود اما مقادیر، وزنها یا تعداد پالتها را تعیین نکرده بود.» این امر به اسرائیل اجازه میدهد تا از لجستیک به عنوان ابزاری برای محدود کردن کمکها استفاده کند، در حالی که ظاهراً به توافق پایبند است.
مهندسی گرسنگی
این خفگی لجستیکی بخشی از یک استراتژی گستردهتر است. حسن ابوریاله، معاون وزیر اقتصاد ملی در غزه، در جلسهای که در کانال رسمی تلگرام این وزارتخانه منتشر شد، اظهار داشت که اسرائیل «سیاست گرسنگی را مهندسی میکند».
برای اطمینان از هرج و مرج در بازارهای محلی و قیمتهای سرسامآور، اسرائیل عمداً نهادهای نظارتی مدنی را از بین برده است. ابوریاله گفت: «اشغالگران اکثریت کارکنانی را که بر قیمتها نظارت میکردند، هدف قرار دادند و [معاون سابق] وزیر اقتصاد و پنج مدیر کل را در طول جنگ ترور کردند.»
نتایج ویرانگر بوده است؛ کالاهای اساسی کمیاب شدهاند و تولید نان به ۲۰۰ تن در روز کاهش یافته که بسیار کمتر از ۴۵۰ تن مورد نیاز برای تغذیه جمعیت است.
اسماعیل الثوابته، مدیر کل دفتر رسانهای دولت، به الجزیره گفت: «ما این کسری ساختاری را در شرایط استثنایی و اجباری مدیریت میکنیم.»
او کاهش مداوم تدارکات با وجود آتشبس را «محدودیت سیستماتیک اقلام اساسی» توصیف کرد که جمعیت را به سمت سطوح خطرناک ناامنی غذایی سوق میدهد. قیمت محصولات تازه سر به فلک کشیده است؛ به طوری که قیمت ۱ کیلوگرم گوجهفرنگی در عرض چند هفته از ۱.۵۰ دلار به نزدیک ۴ دلار افزایش یافته است.
علاوه بر این، فاجعه انسانی با خروج گروههای امدادی بزرگ تسریع میشود. الثوابته خاطرنشان کرد که کاهش یا تعلیق عملیات توسط نهادهای بینالمللی کلیدی، به ویژه برنامه جهانی غذا (WFP)، به دلیل محدودیتهای اسرائیل، یک «تحول بسیار خطرناک» است که فروپاشی کامل سیستم امدادرسانی غزه را تهدید میکند.
او گفت: «ما از جامعه بینالمللی و ضامنان توافق میخواهیم که فوراً اسرائیل را برای بازگشایی گذرگاهها تحت فشار قرار دهند… پیش از آنکه به نقطه بیبازگشت و یک انفجار انسانی قریبالوقوع برسیم.»
«قحطی مرکب»
این بحران فراتر از صرفاً کمبود غذا رفته است؛ اکنون به فروپاشی کامل اقتصاد فلسطین تبدیل شده است.
ابوجیاب وضعیت کنونی را «قحطی مرکب» توصیف کرد. با افزایش بیکاری به ۸۰ درصد و از بین رفتن بیش از ۱۶۰,۰۰۰ شغل در بخشهای صنعتی، کشاورزی و تجاری، جمعیت به طور کامل قدرت خرید خود را از دست داده است.
ابوجیاب به الجزیره گفت: «دیگر منطقی نیست که ورود مواد غذایی از گذرگاهها را به در دسترس بودن آنها برای شهروندان فلسطینی مرتبط بدانیم.» حتی زمانی که کالاها به بازار میرسند، ۷۰ تا ۸۰ درصد خانوادهها به دلیل فقدان کامل درآمد، به سادگی توان خرید آنها را ندارند.
این محرومیت شدید، غیرنظامیان را مجبور به استفاده از جایگزینهای تهدیدکننده زندگی میکند. الثوابته هشدار داد: «بازگشت صفهای طولانی برای نانواییها و روی آوردن شهروندان به سوزاندن پلاستیک و زباله در غیاب گاز پخت و پز، شاخصهای میدانی خطرناکی از وخامت بیسابقه اوضاع هستند.» او خاطرنشان کرد که مراکز بهداشتی دولتی در حال حاضر برای درمان بیماریهای تنفسی و پوستی ناشی از این آلودگی سمی با مشکل مواجهاند.
محاصره پزشکی
در همین حال، این خفگی به آسیبپذیرترین بیماران غزه نیز گسترش یافته است. در حالی که توافق آتشبس بازگشایی گذرگاه رفح را برای تخلیه پزشکی الزامی کرده بود، اسرائیل مرزها را به شدت محدود نگه داشته است.
طی شش ماه گذشته، تنها ۲,۷۰۳ نفر از ۳۶,۸۰۰ نفر پیشبینی شده، اجازه عبور از رفح را یافتهاند – نرخ انطباق تنها ۷ درصد است. در نتیجه، تنها ۸ درصد از بیماران به شدت مجروح و مزمن که برای تخلیه پزشکی فوری برنامهریزی شده بودند، اجازه خروج یافتهاند. به گفته سازمان جهانی بهداشت، تقریباً ۱۸,۰۰۰ نفر همچنان در غزه گرفتار هستند و منتظر درمان نجاتبخش در خارج از کشورند.
#غزه #فلسطین #جنگ_غزه #کمک_بشردوستانه #قحطی_غزه #محاصره_غزه #بحران_انسانی #نقض_آتش_بس #سازمان_ملل #حقوق_بشر
Leave a Reply