در حالی که بسیاری از رهبران جهان ترجیح دادهاند رئیسجمهور زورگوی آمریکا را آرام کنند، پاپ لئو راه دیگری را به جهانیان نشان داده است.
گاهی اوقات، «آدمهای خوب» کلاه سفید بر سر دارند. خب، البته تا حدودی.
«فرد نیکوکار» که به آن اشاره میکنم، رهبر آمریکاییتبار کلیسای کاتولیک، پاپ لئو چهاردهم است که هدایت جمعیتی ۱.۴ میلیارد نفری را بر عهده دارد. «کلاه سفید» او یک کلاه کوچک به نام «زوکِتو» است که نماد اقتدار و فروتنی او به یک اندازه است.
اخیراً، لئو با اقتدار خود – آمیخته با فروتنی آرام – در برابر قلدری ایستاده است که مدتها پیش باید با او مقابله میشد.
این قلدر، البته دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده است که ایده او از دیپلماسی، چرخیدن در سراسر جهان و پراکندن تهدیدهای بچگانه و توهینآمیز است که برای ترساندن یا ارعاب دیگر رؤسای جمهور و نخستوزیران به منظور تسلیم یا اطاعت طراحی شدهاند.
سالها، روش کار ترامپ جواب میداد. اغلب، بسیاری از رؤسای جمهور و نخستوزیران به جای به چالش کشیدن او، ترجیح میدادند او را آرام کنند. استدلال کوتهبینانه آنها – که آرام کردن غرور ترامپ، غرایز حقیر و کینهتوزانه او را تسکین میدهد – تنها رئیسجمهوری را جسورتر کرد که مانند هر قلدر دیگری، از سوءاستفاده از ضعف برای ارضای عطش سلطهجویی خودمحورانه لذت میبرد.
واضح است که لئو مماشات را به عنوان پادزهری برای اجبار و نفرت رد میکند. برخلاف بسیاری از سیاستمداران بیتجربه که نگرانیهای خود را در عبارات با دقت انتخابشده و زبان بوروکراتیک پنهان میکنند، لئو، به اعتبار خود، موضعی صریح و عمومی در برابر معماران خشمگین و احمق یک جنگ فاجعهبار اتخاذ کرده است.
در این راستا، لئو نه تنها از سرپیچی شرافتمندانه سلف خود – پاپ فرانسیس – در برابر رنج و بیعدالتی پیروی کرده، بلکه آن را به نقدی تند و بیسازش از غرور خودکامه تبدیل کرده است.
در حالی که اکثر «رهبران» دموکراسیهای «لیبرال» غربی از محکوم کردن ابراز آشکار قصد نسلکشی ترامپ اکراه داشتند، لئو اعتراضات خود را بدون تردید یا حتی اشارهای به قید و شرط، آشکار ساخت.
پاپ لئو به زبان ایتالیایی گفت: «همانطور که همه میدانیم، تهدیدی نیز علیه تمام مردم ایران وجود داشت و این واقعاً غیرقابل قبول است. و من از همه میخواهم که عمیقاً در قلب خود درباره… مردم بیگناهی که قربانی این تشدید جنگ هستند، فکر کنند.»
جای تعجب نیست که تذکر و درخواست لئو، ترامپ و حامیان انجیلی او را بر آن داشت تا تأیید کنند که «فکر کردن» درباره وضعیت «بیگناهان»، برای آنها، مفهومی ناخوشایند و بیگانه است.
ترامپ و همراهانش، حمله بیدلیل به ایران را به عنوان یک جنگ مقدس ضروری که توسط پروردگاری تأیید شده است، معرفی کردند که ادعا میکنند به آموزههای او وفادارند، ادعایی که چندان قانعکننده نیست. پاپ لئو این کفر آشکار را به طور کامل رد کرد.
در خطبهای که در مراسم عشای ربانی یکشنبه ایراد شد، لئو این تصور پوچ را که خدایی که او خدمت و پرستش میکند به ندای هیستریک جنگطلبان گوش میدهد، رد کرد. او در عوض اصرار ورزید که «دستهایشان پر از خون است».
پاپ لئو گفت: «برادران و خواهران، این خدای ماست: عیسی، پادشاه صلح، که جنگ را رد میکند، و هیچکس نمیتواند از او برای توجیه جنگ استفاده کند. او به دعاهای کسانی که جنگ به راه میاندازند گوش نمیدهد، بلکه آنها را رد میکند و میگوید: ‘حتی اگر دعاهای زیادی بکنید، من گوش نخواهم داد: دستهای شما پر از خون است.’»
لئو نامی از او نبرد، اما انتقاد تند او، بیشک، متوجه پیت هگست، وزیر جنگ خودنمای آمریکا، و گروهی از واعظان دروغین «مسیحی» بود که از یک جنگ فاجعهبار اختیاری حمایت میکردند. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز از انتقاد تند پاپ لئو در امان نماند.
اگرچه مقابله با ماجراجوییهای نادرست ترامپ ممکن است در صدر ذهن پاپ لئو هنگام برگزاری دعای صلح در کلیسای سنت پیتر در شهر واتیکان در روز شنبه بوده باشد، اما من متقاعد شدهام که نتانیاهو نیز در تیررس کلامی او قرار داشت.
پاپ لئو «توهم قدرت مطلق که ما را احاطه کرده و به طور فزایندهای غیرقابل پیشبینی و تهاجمی میشود» را به سخره گرفت. ترامپ و نتانیاهو به دوقلوهای به هم چسبیدهای شبیه هستند که «توهم قدرت مطلق» و عطشی سیریناپذیر برای جنگ دارند. پاپ لئو از آنها خواست تا کشتاری را که این بار بر سر ایرانیان آوردهاند، متوقف کنند.
«به آنها فریاد میزنیم: بس کنید. زمان صلح است. بر سر میز گفتگو و میانجیگری بنشینید – نه بر سر میزی که در آن برنامهریزی برای تسلیحات مجدد و تصمیمگیری برای اقدامات مرگبار انجام میشود. نمایش قدرت کافی است! جنگ کافی است! قدرت واقعی در خدمت به زندگی نشان داده میشود.»
پاسخ رژیم ترامپ، همانطور که انتظار میرفت، بازتابی از خشونت و خودبزرگبینی خاص فرمانده کل قوای آمریکا بود. یک مقام ارشد پنتاگون در جلسهای «تلخ» با فرستاده آمریکا در واتیکان، تهدیدی نه چندان پنهان را منتقل کرد. گزارش شده است که به کاردینال کریستوف پیر هشدار داده شد که واشنگتن «قدرت نظامی دارد تا هر کاری که میخواهد انجام دهد – و کلیسا بهتر است طرف آن را بگیرد».
در مواجهه با خصومت خام و بیمهار رئیسجمهوری که وفاداری مطلق را طلب میکند، پاپ لئو این قلدر خودستا را رنجانده است. پاسخ پاپ یک بیانیه ساده و قدرتمند از عزمی بینظیر بود.
پاپ لئو گفت: «من از دولت ترامپ نمیترسم یا از بیان بلند پیام انجیل، که معتقدم برای انجام آن اینجا هستم و کلیسا برای انجام آن اینجاست، واهمه ندارم.»
در حالی که رئیسجمهوری تحت محاصره از «ضعف» مینالد، پاپ لئو – از طریق کلمات تأثیرگذار و مثال عالی خود – ثابت کرده است که قدرت واقعی در وضوح اخلاقی نهفته است، نه در تعقیب دیوانهوار و پوچ ثروت و هژمونی.
جنبه روشنگر این رویارویی بین یک عوامفریب و یک پاپ زمانی آشکار شد که ترامپ تصویری از خود را به عنوان تجسم واقعی مسیح منتشر کرد – و سپس آن را حذف کرد. این هم تلاشی تأسفبار برای خودخدایی بود، و هم یادآوری از عظمت حیرتانگیز خودبینی و غرور تعریفکننده ترامپ. این تلاشی ناپسند برای تقدس از سوی مردی بود که زندگیاش نقطه مقابل ارزشها و باورهایی بوده که او سعی داشت برای اهداف سیاسی محدود خود تصاحب کند.
در این رقابت شخصیتها و ارادهها، شکاف آشکار است: یک طرف کلیشههای آشنای مرد قدرتمند را ارائه میدهد، در حالی که طرف دیگر به ما یادآوری میکند که کرامت، حاصل تحمل و درک است. قلدر ممکن است موشکها و مهر ریاستجمهوری را داشته باشد، اما سرانجام با یک مخالف اصولی روبرو شده است که نه مرعوب میشود، نه خریده میشود و نه با زور به تبانی یا سکوت واداشته میشود. و این، به نظر میرسد، تنها ایدهای است که دونالد ترامپ نمیتواند تحمل کند.
دیدگاههای بیان شده در این مقاله، نظر نویسنده است و لزوماً منعکسکننده مواضع تحریریه الجزیره نیست.
#پاپ_لئو #دونالد_ترامپ #صلح_جهانی #دیپلماسی #واتیکان #رهبری_اخلاقی #جنگ_و_صلح #ایستادگی_در_برابر_زورگویی #مردم_ایران #کلیسای_کاتولیک
پاپ به جهان نشان داد چگونه در برابر ترامپ ایستادگی کند
Leave a Reply