هفت هفته پس از آنکه تنشها و درگیریهای اخیر در منطقه خاورمیانه منجر به بسته شدن حریمهای هوایی و فرو رفتن صنعت هوانوردی در هرج و مرج شد، خطوط هوایی که در خاورمیانه پرواز میکردند، پس از لغو و تغییر مسیر صدها پرواز، به آرامی در حال بازگشت به وضعیت عادی هستند.
اما اکنون تهدیدی جدید و بالقوه مخربتر پدیدار شده است – کمبود شدید سوخت جت که میتواند پروازها را در اروپا زمینگیر کند، درست در آستانه فصل سفر تابستانی.
روز پنجشنبه، فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که اروپا «شاید حدود شش هفته سوخت جت داشته باشد»، و هشدار داد که اگر عرضه نفت به دلیل درگیریها متوقف بماند، احتمال لغو پروازها «به زودی» وجود دارد، حتی با وجود آتشبس دو هفتهای که هفته گذشته بین طرفین درگیر اعلام شد.
در کانون این اختلال، کمبود سوخت جت در بحبوحه تنشهای جاری و محدودیتها در تنگه هرمز قرار دارد. این تنگه یک گذرگاه آبی حیاتی است که در زمان صلح، یک پنجم نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان از طریق آن حمل میشود.
کاهش عرضه، منجر به افزایش شدید قیمت انرژی در سراسر جهان شده است. در ابتدا، قیمت نفت برنت را از ۶۶ دلار به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رساند. این بحران دولتها را وادار کرده است تا از ذخایر استراتژیک نفت و گاز خود استفاده کنند، و بریتانیا مذاکراتی را با ائتلافی متشکل از بیش از ۴۰ کشور – به استثنای ایالات متحده – با هدف یافتن راهی برای بازگشایی تنگه آغاز کرده است.
صنعت هوانوردی اروپا به ویژه در برابر کمبود سوخت جت آسیبپذیر است، زیرا به شدت به واردات از خاورمیانه متکی است. حدود ۷۵ درصد از واردات سوخت جت اروپا از این منطقه تامین میشود، که هرگونه اختلال طولانیمدت را برای صنعت هوانوردی آن به شدت مشکلساز میکند.
فصل تابستان برای اروپا از نظر گردشگری فصلی پررونق است و پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۴۷ میلیون مسافر بینالمللی وارد این قاره شوند.
سوخت جت چیست؟
سوخت جت یک فرآورده نفتی بیرنگ و تصفیه شده بر پایه نفت سفید است که برای تامین نیروی هواپیماهای دارای موتورهای توربین گازی استفاده میشود. این سوخت معمولاً به اشکال Jet A و Jet A-1 یافت میشود. نوع دیگر آن Jet B است که در هواپیماها در هوای سردتر استفاده میشود.
سوخت جت عمدتاً در پالایشگاههای نفت در چین، خاورمیانه و ایالات متحده تولید میشود. این پالایشگاههای تخصصی توسط برخی از بزرگترین شرکتهای نفتی جهان، از جمله شل، اکسونموبیل و سعودی آرامکو اداره میشوند.
سوخت جت معمولاً در تاسیسات بزرگ ذخیرهسازی در فرودگاههای اصلی یا نزدیک آنها، و همچنین در مزارع سوخت فرودگاهی نگهداری میشود، جایی که در مخازن بزرگ ذخیره شده و در نهایت از طریق سیستمهای هیدرانتی زیرزمینی که مستقیماً به گیتها متصل میشوند یا توسط کامیونهای سوخترسان به هواپیماها تحویل داده میشود.
بر اساس گزارش Energy Intelligence، یک وبسایت گزارشدهی و تحلیل مرتبط با انرژی، مصرف جهانی سوخت جت در سال ۲۰۲۵ به ۷.۷۸۸ میلیون بشکه در روز رسید. انتظار میرود این رقم در سال ۲۰۲۶ با ۲.۶ درصد افزایش به ۷.۹۸۸ میلیون بشکه برسد.
چرا اروپا زنگ خطر را به صدا درآورده است؟
انجمنهای هوانوردی، به ویژه در اروپا، در مورد محدودیت عرضه سوخت جت هشدار دادهاند.
هفته گذشته، شورای بینالمللی فرودگاههای اروپا (ACI) در نامهای به کمیسیون اروپا هشدار داد که بحران سوخت «به طور قابل توجهی به اقتصاد اروپا آسیب خواهد رساند».
مراکز ذخیرهسازی سوخت اروپا در حال حاضر شاهد کاهش سطح ذخایر هستند، در حالی که منابع جایگزین از ایالات متحده و سایر نقاط برای جبران کامل حجم از دست رفته خاورمیانه با مشکل مواجهاند.
در اروپا، قیمت معیار سوخت جت در ۱۸ مارس به رکورد ۱۸۰۰ دلار در هر تن رسید، قبل از اینکه در آوریل کمی کاهش یابد.
چندین فرودگاه هشدار دادهاند که اگر تنگه هرمز برای تحویل سوخت بسته بماند، ممکن است ظرف سه هفته با کمبود سوخت مواجه شوند.
علاوه بر این، بیرول هشدار داد که اگر تردد در تنگه مسدود بماند، برخی از فرآوردههای نفتی ممکن است به طور کامل خشک شوند.
او به آسوشیتدپرس گفت: «میتوانم به شما بگویم که به زودی اخباری خواهیم شنید که برخی از پروازها [در اروپا] از شهر A به شهر B ممکن است در نتیجه کمبود سوخت جت لغو شوند.»
همچنین روز پنجشنبه، شرکت هواپیمایی آلمانی لوفتهانزا اعلام کرد که واحد منطقهای خود، CityLine را تعطیل خواهد کرد و دلیل آن را افزایش سرسامآور هزینههای سوخت جت و همچنین تأثیر اعتصابات، «به منظور کاهش زیانهای بیشتر این شرکت هواپیمایی زیانده» عنوان کرد.
روز چهارشنبه، گرازیا ویتادینی، مدیر ارشد فناوری لوفتهانزا، به خبرگزاری رویترز گفت که «تأمینکنندگان [سوخت جت] ما پنجرههای پیشبینی خود را تغییر میدهند و دیگر تمایلی به ارائه چشمانداز برای بازه زمانی بیش از یک ماه ندارند.»
#سوخت_جت #بحران_انرژی #پروازهای_اروپا #تنگه_هرمز #صنعت_هوانوردی #کمبود_سوخت #سفر_تابستانی #قیمت_نفت #اقتصاد_اروپا #خاورمیانه
Leave a Reply