ABD ve İranlı üst düzey yetkililer, bölgedeki şiddet olayları devam ederken ateşkes görüşmeleri için Pakistan’ın başkenti İslamabad’a geldi. İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arağçi başkanlık ederken, Washington’ı ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, özel elçi Steve Witkoff ve Jared Kushner temsil ediyor.
Görüşmeler öncesinde Vance, İran’ın iyi niyetle müzakere etmesi halinde Washington’ın “açık el uzatmaya” hazır olduğunu belirterek, haftalar süren gerilimin ardından diplomasi için potansiyel bir kapı araladı. Aynı zamanda, sahadaki durum kırılganlığını koruyor. Lübnan Halk Sağlığı Bakanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada, Çarşamba günü İsrail saldırılarında en az 357 kişinin öldüğünü ve daha fazla kurbanın tespit edilmesiyle ölü sayısının artmasının beklendiğini bildirdi.
**İran’dan Açıklamalar**
**’İran’ın Haklarını Kabul Edin’:** İran heyeti lideri Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD’nin bir anlaşma istiyorsa İran’ın haklarını kabul etmesi gerektiğini söyledi. Gazetecilere verdiği demeçte, İran’ın ABD’ye güvenmemesine rağmen İslamabad’a iyi niyetle geldiğini belirtti.
**ABD’ye Güvensizlik:** İran Dışişleri Bakanı Abbas Arağçi, Alman mevkidaşı Johann Wadephul’a, İran’ın ABD ile müzakerelere “tam bir güvensizlikle” girdiğini söylediğini Mehr haber ajansı bildirdi.
**Önce Amerika mı, Önce İsrail mi?:** İran Birinci Başkan Yardımcısı Muhammed Rıza Aref, İslamabad’daki yüksek riskli görüşmelerin sonucunun tamamen ABD’nin önceliklerine bağlı olduğunu ifade etti. Aref, ABD temsilcilerinin “İsrail Önce” gündemi yerine “Amerika Önce” çıkarlarına odaklanmaları halinde bir anlaşmanın mümkün olduğunu kaydetti.
**Savaş Diplomasisi**
**’Minab 168′:** İran’ın Pakistan’a giden 71 kişilik heyeti, çatışmanın başlangıcında bir ilkokula düzenlenen ABD saldırılarında hayatını kaybeden 168 kız öğrenci ve öğretmenin anısına kendilerine “Minab 168” adını verdi. Sembolizmin ötesinde, heyetin büyüklüğü İran’ın müzakereleri çok ciddiye aldığını gösteriyor.
**Heyetlerin Gelişi:** ABD heyeti, Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğinde Cumartesi sabahı İslamabad’a ulaştı. İran heyeti ise Kalibaf liderliğinde Cuma geç saatlerde gelmişti.
**Lübnan-İsrail Görüşmeleri:** Lübnan başkanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada, Salı günü ABD Dışişleri Bakanlığı’nda “ateşkes ilanını ve ABD himayesinde Lübnan ile İsrail arasındaki müzakerelerin başlangıç tarihini görüşmek üzere” bir toplantı yapılacağını belirtti.
**İran’dan Lübnan Ateşkesi Talebi:** İran Meclis Başkanı, Cuma günü Lübnan’da ateşkes ve ülkesinin bloke edilen varlıklarının serbest bırakılmasını talep ederken, Vance Tahran’ı görüşmelerde Washington’ı “oynamaması” konusunda uyardı.
**Trump’tan Uyarı:** Başkan Donald Trump, yaklaşan ABD görüşmelerinde İran’ın “hiçbir kozu olmadığını” söyledi. The New York Post’a verdiği ayrı bir röportajda ABD Başkanı, görüşmelerin bir anlaşma sağlayamaması halinde ABD savaş gemilerinin İran’ı vurmak üzere yeniden silahlandırıldığını belirtti.
**ABD’deki Gelişmeler**
**Trump: Hürmüz Yakında Açılacak:** ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’nın İran’ın yardımıyla veya yardımı olmadan “oldukça yakında” yeniden açılacağını söyledi ve Washington’ın küresel enerji arzındaki mevcut aksaklıklar arasında “Körfez’i açacağını” taahhüt etti.
**ABD Hızlı Bir ‘Zafer’ Peşinde:** Eski ABD Büyükelçisi Douglas Silliman, Al Jazeera’ya verdiği demeçte, Trump’ın ekonomik baskıyı hafifletmek için görüşmelerde hızlı bir sonuç almaya çalışacağını ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının kritik bir öncelik olarak görüldüğünü söyledi.
**Enflasyon Aciliyeti Artırıyor:** ABD tüketici fiyatları iki yılın en yüksek seviyesine çıkarak, ülkedeki ekonomik endişeler artarken yönetim üzerindeki baskıyı artırdı.
**İsrail’deki Durum**
**İsrail’e Saldırıları Durdurma Baskısı:** ABD’nin, müzakerelerin raydan çıkmasını önlemek amacıyla İsrail’den Lübnan’daki Hizbullah’a yönelik saldırıları durdurmasını istediği bildirildi. Mevcut ABD-İran ateşkesinin 21 Nisan’da sona ereceği belirtiliyor.
**Lübnan’da Çatışmalar Devam Ediyor:** Ateşkes müzakereleri planlanmış olmasına rağmen, İsrail’in Lübnan’daki askeri operasyonları ve genişleyen kara saldırısı devam etti.
**Hizbullah İsrail’i Vurdu:** İsrail ordusu, Hizbullah’ın İsrail’e yaklaşık 30 füze fırlattığını ve bazı saldırıların hasara yol açtığını bildirdi. Kuzey İsrail genelinde hava saldırısı sirenleri duyuldu.
**Gazze ve Kudüs’teki Durum**
**Mescid-i Aksa’da Binlerce Kişi:** ABD-İran ateşkesinin ardından yeniden açılmasından bu yana Doğu Kudüs’teki Mescid-i Aksa’da kılınan ilk Cuma namazına 100.000’den fazla kişi katıldı. Bu bilgi, kutsal alanın İslami otoritesi tarafından rapor edildi.
**Gazze Hava Saldırısı:** Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre, Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Bureij mülteci kampına düzenlenen İsrail hava saldırısında en az altı kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı.
**Ölüm Cezasına Tepki:** Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, işgal altındaki Batı Şeria’daki askeri mahkemelerin “terörizm” ile suçlanan Filistinli mahkumlara ölüm cezası vermesine izin veren yeni İsrail yasasını eleştirdi. Bu politikayı Hitler’in Yahudilere karşı eylemleriyle kıyaslayarak “apartheid rejiminin daha kötü bir versiyonu” olarak nitelendirdi.
**Lübnan’daki İnsani Durum**
**İsrail Saldırılarının Ağır Bedeli:** Cumartesi günü İsrail’in Lübnan’da düzenlediği saldırılarda en az 10 kişi hayatını kaybetti. Lübnan Sağlık Bakanlığı, Mart ayı başından bu yana İsrail’in hava saldırıları ve kara operasyonlarında yaklaşık 2.000 kişinin öldüğünü, binlerce kişinin de yaralandığını bildirdi.
**Lübnan’da Gıda Krizi:** Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), ülkenin gıda güvenliği kriziyle karşı karşıya olduğunu, İsrail’in saldırıları arasında fiyatların yükseldiğini ve tedarik zincirlerinin aksadığını belirtti.
**1.2 Milyondan Fazla Kişi Yerinden Edildi:** BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), Lübnan’daki yerinden edilmiş kişiler için barınakların aşırı kalabalık olduğunu ve ülkedeki devlet okullarının neredeyse yarısının artık kabul merkezi olarak işlev gördüğünü açıkladı.
#ABDİranGerilimi #İranSavaşı #AteşkesGörüşmeleri #İslamabadZirvesi #OrtadoğuKrizi #LübnanSaldırıları #Gazze #HürmüzBoğazı #Diplomasi #Savaşın43Günü
Leave a Reply