تنها ساعاتی پس از آنکه ایالات متحده و ایران از برقراری آتشبس در جنگی که تیتر اخبار جهان را به خود اختصاص داده و قیمت نفت را به اوج رسانده بود خبر دادند، اسرائیل روز چهارشنبه لبنان را بمباران کرد. این حملات صدها کشته و هزاران زخمی بر جای گذاشت و ایران را بر آن داشت تا محاصره تنگه هرمز را دوباره اعمال کند.
نقطه اختلاف اصلی این بود که آیا حملات بیوقفه اسرائیل به لبنان شامل آتشبس میشد یا خیر. پاکستان، که میانجی این توافق بود، اعلام کرد که این حملات مشمول آتشبس هستند، اما اسرائیل این موضوع را رد کرد.
بعدتر در همان روز چهارشنبه، ایالات متحده با اسرائیل همسو شد و رئیسجمهور دونالد ترامپ خشونتها در لبنان را «یک درگیری جداگانه» خواند، با وجود اینکه حزبالله برای دفاع از ایران وارد جنگ شده بود.
در اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، از زمان امضای آتشبس میان آمریکا و ایران، که اسرائیل نقش فعال چندانی در آن نداشت، تحت فشار شدید سیاسی قرار گرفته است. هیچ یک از اهداف جنگی اسرائیل، که نتانیاهو به کشورش اطمینان داده بود اساس نبردی حیاتی با ایران است، محقق نشده بود و این موضوع خشم حامیان جنگ را برانگیخته بود.
علاوه بر این، بر اساس مفاد آتشبس منتشر شده در روز گذشته، یک طرح صلح ۱۰ مادهای که توسط ایران ارائه شده بود، به عنوان نقطه آغازی برای مذاکرات که قرار است این آخر هفته در اسلامآباد آغاز شود، پذیرفته شده است.
بر اساس توضیحات اولیه طرح ایران، این کشور ذخایر هستهای خود را حفظ خواهد کرد و میتواند از عوارض اخذ شده از ترافیک کشتیرانی در تنگه هرمز و همچنین از تعرفهها و لغو تحریمهایی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و متحد اسرائیل، در حساب کاربری خود در Truth Social وعده داده بود، از نظر مالی بهرهمند شود.
این طرح با فهرست ۱۵ مادهای خواستههایی که آمریکا پیشتر از ایران مطرح کرده بود، فاصله زیادی دارد؛ خواستههایی که شامل بازگشایی کامل تنگه هرمز بدون قید و شرط، کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم غنیشده توسط ایران، پایان دادن به برنامه موشکهای بالستیک و توقف حمایت از گروههای نیابتی در منطقه مانند حوثیها در یمن، حزبالله در لبنان و گروههای مسلح متعدد در عراق میشد.
اسرائیل با این استدلال که لبنان از توافق آتشبس مستثنی است، روز چهارشنبه گستردهترین بمباران خود را در ماههای اخیر علیه همسایهاش آغاز کرد. در عرض حدود ۱۰ دقیقه، ارتش اسرائیل بیش از ۱۰۰ حمله را علیه آنچه اهداف حزبالله میخواند، انجام داد و بیروت، جنوب لبنان و دره بقاع شرقی را هدف قرار داد. این حملات دستکم ۲۵۴ کشته بر جای گذاشت که ۹۱ نفر از آنها تنها در پایتخت، بیروت، بودند.
این حملات توسط کشورهای متعدد و سازمانهای بینالمللی از جمله اسپانیا، فرانسه، بریتانیا، سازمان ملل متحد و پاکستان محکوم شد. پاکستان که میانجی توافق آتشبس بود، به صراحت اعلام کرده بود که لبنان نیز مشمول این توافق است.
در واکنش به این حملات، رسانههای دولتی ایران اعلام کردند که دولت این کشور اکنون در حال بررسی خروج از آتشبس است و پیشتر نیز اعلام کرده بود که محدودیتها بر تنگه هرمز، که از نظر اقتصادی حیاتی است، دوباره اعمال خواهد شد.
از سوی دیگر، اسرائیل میگوید با انجام حملات به لبنان قصد از بین بردن آتشبس را ندارد. چارلز فریلیش، مشاور سابق امنیت ملی اسرائیل، به الجزیره گفت که انگیزه این حملات صرفاً از «فرصت هدف قرار دادن تعداد زیادی از مبارزان رده میانی تا بالای حزبالله» ناشی میشود، نه تضعیف آتشبس، که هم آمریکا و هم اسرائیل معتقدند شامل لبنان نمیشود.
با این حال، برخی تحلیلگران تردید دارند. دانیل لوی، مشاور سابق دولت اسرائیل، به الجزیره گفت: «مقامات اسرائیلی بدون شک ادعا خواهند کرد که این یک عملیات فوقالعاده پیچیده علیه اهداف امنیتی ضروری بوده است، شاید این استدلالها را با ادعاهایی درباره اطلاعات عمیق و نفوذ و پیچیدگی تکنولوژیکی آراسته کنند، و احتمالاً رسانههای اصلی غربی نیز به طور معمول خط اسرائیل را تکرار خواهند کرد.» او سپس توضیح داد که چنین عملیاتی معمولاً دو ویژگی اصلی را ترکیب میکند.
او گفت: «اول، متأسفانه، علاقه اسرائیل به مرگ و ویرانی، عمدتاً به خاطر خودش، برای گسترش ترور و برهم زدن ظرفیت دولتی در نقاط مختلف منطقه و مختل کردن زندگی غیرنظامیان است. و دوم، تلاشی بسیار آشکار برای طولانی کردن جنگ گستردهتر علیه ایران، از بین بردن هرگونه چشمانداز آتشبس و عمل کردن به عنوان محرکان اصلی.»
با این حال، از نظر سیاسی، حمایت از جنگ در داخل اسرائیل ممکن است تضعیف شده باشد. بسیاری از کسانی که در ابتدا از جنگ با ایران حمایت میکردند، در انتقاد از توقف احتمالی درگیری که توسط دو طرف دیگر و به ضرر آشکار اسرائیل مذاکره شده بود، بیپروا بودهاند.
یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، در پستی در شبکه اجتماعی X ادعا کرد که نخستوزیر «نتانیاهو ما را به یک کشور تحتالحمایه تبدیل کرده است که در مورد مسائل مربوط به هسته امنیت ملی ما از طریق تلفن دستور میگیرد.»
یائیر گولان، رهبر حزب دموکراتها، نیز به همان اندازه تند و تیز بود. او در X نوشت: «نتانیاهو دروغ گفت. او وعده «پیروزی تاریخی» و امنیت برای نسلها را داد، و در عمل، ما یکی از شدیدترین شکستهای استراتژیکی را که اسرائیل تاکنون شناخته، تجربه کردیم.»
عایده توما سلیمان، نماینده کنست از حزب چپگرای حدش، که از ابتدا با جنگ مخالف بود، به الجزیره گفت: «نتانیاهو در دردسر واقعی است و فکر میکند برای رهایی از آن باید آتشبس را از بین ببرد، درست همانطور که قبلاً در غزه انجام داد. آتشبس باعث شده او حمایت زیادی را از دست بدهد، حتی در میان کسانی که از جنگ حمایت میکردند. هیچ یک از اهداف جنگی او محقق نشده و به نظر میرسد که او کنترل را به دولت ترامپ واگذار میکند.»
او افزود: «فراموش نکنید، ما به سمت انتخابات میرویم» و به رأیگیری که در حال حاضر برای ماه اکتبر برنامهریزی شده است اشاره کرد، «و نتانیاهو در نظرسنجیها در حال سقوط است. او به چیزی نیاز دارد که بتواند آن را پیروزی بنامد.»
او درباره حملات روز چهارشنبه به محلههای شلوغ لبنان که به گفته امدادگران میدانی، صدها نفر از جمله زنان، کودکان و کادر درمانی را کشت، گفت: «و به همین دلیل او کاری را که کرد، انجام داد. او در لبنان یک قتلعام به راه انداخت.»
#حملات_اسرائیل #لبنان #آتش_بس #ایران #آمریکا #نتانیاهو #تنگه_هرمز #خاورمیانه #جنگ #حزب_الله
منتقدان میگویند حملات اسرائیل به لبنان با هدف تضعیف آتشبس صورت گرفته است
Leave a Reply